ATEBETÜ’L-HAKAYIK’TA ALGI FİİLLERİ
Authors : Hüseyin YILDIZ
Pages : 163-181
View : 20 | Download : 7
Publication Date : 2018-12-15
Article Type : Research Paper
Abstract :Atebetü’l-Hakayık Edib Ahmet Yüknekî tarafından yazılmıştır ve Karahanlı Türkçesi döneminde yazılan İslami dönem Türkçe ilk eser- ler arasında yer almaktadır. Dinî ve tasavvufi konuları işleyen man- zum didaktik bir eserdir. Dilbilimcilerin çeşitli yönlerden incelediği mental fiillerin alt gruplarından birini algı fiilleri oluşturmaktadır. Yabancı kaynaklarda perception verbs, sensory perception verbs ve sen- sation verbs terimleri kullanılmakta olup, zaman zaman cognitive verbs başlığı altında da ele alınan algı fiilleri üzerine yapılan sınıflandırmalar genellikle ‘beş duyu organı’ temellidir. Algı fiilleriyle ilgili olarak gerek Viberg, Levin, Sweetser, framenet, Ibarretxe- Antuñano, González Orta, Gunnarsdóttir, Blendae vb. araştırmacılar tarafından yabancı dil; gerekse Kuliev, Yaylagül, Kamchybekova, Şa- hin, Seçkin, Ayan ve Türkdil, Gökçe, Yıldız vb. araştırmacılar tarafın- dan Türk dili temelli akademik çalışmalar yapılmıştır. Edib Ahmet Yükneki’nin kaleme aldığı Atebetü’l-Hakayık metnindeki algı fiillerinin göz, kulak, burun, tat ve temas fiilleri olarak beş grupta ele alınacağı bu çalışmada, bahsedilen beş grupta sınıflandırılan fiiller örnek cümlelere bağlı olarak ve bağlam içinde gösterilerek analiz edilecek, böylelikle dinî-tasavvufi içerikli bir eser üzerinden yazarın ve dönemin zihin dünyası anlaşılmaya çalışılacaktır.Keywords : Karahanlı Türkçesi, Atebetül Hakayık, mental fiiller, algı fiilleri
ORIGINAL ARTICLE URL