KARADENİZ’E YÖNELİK RUS GENİŞLEMESİ VE COĞRAFİ HARİTACILIĞININ ETKİSİ: CORNELİUS CRUYS’UN 1699 YILINDA HAZIRLADIĞI “DON NEHRİ ATLASI” ÇERÇEVESİNDE BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Cem Bayındır

Pages : 341-362

Doi:10.56694/karadearas.1473096

View : 176 | Download : 179

Publication Date : 2024-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :XVII. yüzyıl sonlarında Rusya\'nın güneye doğru genişlemesi, Osmanlı Devleti ile olan stratejik rekabetini şekillendirmiş ve iki devlet arasındaki ilişkilerde yeni bir dönemin başlangıcını işaret etmiştir. Bu dönemde, Rusya’nın Karadeniz’e yönelik genişleme politikaları, Osmanlı Devleti topraklarının haritalandırılmasının önemini artırmıştır. Bu haritalar, Rusya’nın bölgesel etki alanını genişletmek ve sınır bölgelerindeki askeri planlamalarını güçlendirmek amacıyla kullanılmaktaydı. Özellikle I. Petro döneminden itibaren Rusya’nın, Karadeniz hedefleri doğrultusunda bölgenin haritalandırılmasına duyulan ihtiyaç artmış ve haritacılık hızla gelişim göstermiştir. Bu ihtiyaç doğrultusunda, Hollanda’daki tersanelerden Rus hizmetine alınan Cornelius Cruys tarafından 1699 yılında “Don Nehri Atlası” hazırlanmıştır. Bu atlas, Rusya\'nın denizcilik ve haritacılık kapasitesini nasıl geliştirdiğini ve Osmanlı sınırları içinde stratejik noktalara olan erişimini nasıl artırdığını göstermesi açısından önemlidir. Ayrıca bu atlas, Don Nehri havzasının siyasi, sosyal ve kültürel yapısına dair tarihsel bilgiler de sunması açısından da önem taşımaktadır. Bu makalede, haritacılığın askeri ve stratejik planlamalar üzerinde etkilerini vurgulamakla birlikte Rusya’nın Karadeniz’e doğru genişleme politikalarının daha iyi anlaşılmasına katkıda bulunulması hedeflenmektedir.
Keywords : Rusya, Osmanlı Devleti, Don Nehri Atlası, Karadeniz, Haritacılık

ORIGINAL ARTICLE URL