HİNDİSTAN VE PAKİSTAN’IN GÜNEY KAFKASYA’DA JEOPOLİTİK DENGE ARAYIŞI (AZERBAYCAN VE ERMENİSTAN ENDEKSLİ DEĞERLENDİRME)

Authors : Nazrin Alizada

Pages : 865-886

Doi:10.56694/karadearas.1511987

View : 69 | Download : 159

Publication Date : 2024-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bölgenin coğrafi konumu, sahip olduğu doğal zenginlikleri, iklimi ve hatta büyüklüğü onun jeopolitik önemini belirleyen etkenlerdir. Bu açıdan milletlerarası mücadelede sözü geçen politik ve coğrafi temayülün sürekli kullanılması bölgeyi hem iç hem de dış güçler tarafından bir rekabet meydanına dönüştürmektedir. Böyle bir öneme haiz olan Güney Kafkasya 21. yüzyılda dünyanın dört yoluna dönüşmüş ve sadece coğrafi konum olarak sınırdaş devletlerin değil aynı zamanda Asya-Pasifik coğrafyasındaki nükleer güçlerin de dikkatini çekmiştir. Özellikle bölgeye jeostratejik açıdan yaklaşan Hindistan ve Pakistan Güney Kafkasya’daki konumunu üç esas gerekçe üzerinden mutlaklaştırmaya çalışmıştır. Bunlardan birincisi Sovyetlerin dağılmasından sonra bölgede oluşan politik boşluğun doldurulması sürecinde yer alınması; ikincisi transit merkez olarak hizmet veren Güney Kafkasya enerji rotasından yararlanılması; üçüncüsü ve en önemlisi ise Hindistan ve Pakistan arasında uzun yıllardır süre gelen Keşmir sorunu ve bu sorunun çok daha uzak coğrafyada- Güney Kafkasya’da uzantısı olarak kabul edilen Karabağ meselesi bağlamında bölgede denge arayışıdır. Çalışma kapsamında sonuncu husus üzerinde özellikle durulmuştur. Bunun esas nedeni bu nüanstan kaynaklı Hindistan’ın Güney Kafkasya politikasını Ermenistan; Pakistan’ın söz konusu bölge politikasını Azerbaycan endeksli geliştirmeye çalışmasıdır. Ayrıca tümden varım ve dönemsel analiz yönteminin benimsendiği bu çalışmada zaman sınırlaması yoluna gidilmiş; özellikle 1990-2023 yılları arasında Hindistan-Pakistan ve Güney Kafkasya üçgeninde meydana gelen gelişmeler değerlendirilmeye tabi tutulmuştur.
Keywords : Güney Kafkasya, Keşmir, Karabağ, Jeopolitik Rekabet

ORIGINAL ARTICLE URL