Sâhib`ül-Hayrât Makbûl Sokollu Mustafa Paşa

Meşhûr Sokollu ailesine mensup olan Mustafa Paşa, Mehmet Paşa’nın amcazâdesidir. Sigetvar seferinde katledilen Arslan Paşa’nın yerine Budin beylerbeyliği görevine getirilmiş; halefi gibi o da katledilmekten kurtulamamıştır. Budin’de 12 yıl beylerbeyliği yapan Mustafa Paşa, bu dönemde “Osmanlı Macaristanı”nda çok sayıda hayır eseri inşâ ettirmiştir. Topkapı Sarayı’nda muhafaza edilen 986 / 1579 târihli vakfiyesi, bânînin vakıf ve hayrâtını öğrenmemiz bakımından son derece önemlidir. Vakfiyesi esas olmak üzere muhtelif yayınlarda ve Macaristan genelinde yaptığımız arazi çalışması sonucunda Mustafa Paşa’nın inşa ettirdiği 13 câmi - mescid, 19 hamam – kaplıca, 17 kervansaray – han, 2 medrese, 2 debbağhâne, 35 değirmen, 1 köprü, 123’ten fazla dükkân, 31’den fazla ev, cehudhâne, muallimhâne, ahır, otlukhâne ve mahzen tespit edilmiştir. Hayrât olarak da 13 arsa, çayır, bağ, dalyan ve köyü vakfetmiştir