TÜRK-YUNAN İLİŞKİLERİNİN AZINLIKLARA YANSIMASI (1923-1991)

Öz: Lozan Barış Konferansı’nda Türkiye ve Yunanistan arasında sorunlar çözülmeye çalışılırken mübadele meselesi gündeme gelmiş ve Mübadele Protokolü imzalanmıştır. Diğer taraftan, protokol dışında kalanlara azınlık statüsü verilmiştir. Bu azınlıklar, Türkiye’de İstanbul Rumları, Yunanistan’da ise Batı Trakya Türkleri’dir. Lozan’dan sonra iki devlet arasında sorunlar çözülmemiş, 1930’da taraflar tekrar anlaşma yoluna giderek azınlıklar meselesini çözmeye çalışmıştır. Sonrasında ise, II. Dünya Savaşı ve Soğuk Savaş döneminde iki devlet arasındaki ilişkiler yumuşamıştır. Bu süreçlerde, özellikle Soğuk Savaş döneminde, iki devlet arasında olumlu gelişmeler yaşanırken bu durum azınlıkları da etkilemiştir. Özellikle, iki devletin ABD’den yardım almaları ve NATO’ya girmeleri bu gelişmelerde oldukça etkili olmuştur. Ancak bu olumlu gelişmeler fazla uzun sürmemiş, 1950’lilerde Kıbrıs Meselesi gündeme gelmiştir. Özellikle Kıbrıs Meselesi’ne paralel olarak, iki devletin kendi ülkelerindeki azınlıklara uyguladıkları politikalarda değişiklik yaptıkları görülmektedir. Bu çalışmada; Yunanistan’ın Batı Trakya Türklerine, Türkiye’nin ise İstanbul Rumlarına uyguladığı politikalar arşiv belgeleri ve çağdaş gazetelere göre incelenmiş, Türk-Yunan ilişkilerinin azınlıklara yansıması eş zamanlı olarak değerlendirilmiştir.