ARE TQM PRINCIPLES IMPLEMENTED BY LARGE COMPANIES AND SMES SIMILAR IN TURKEY?

ISO 9001: 2000 Kalite Yönetim Sistemi (KYS): Şartlar standardı, Toplam Kalite Yönetimi (TKY) yaklaşımına dayanmaktadır. Büyük ölçekli firmaların ISO 9001: 2000 standardına uyumu daha önceki kalite geliştirme çabalarının var olması sebebiyle daha kolay gerçekleşirken, küçük ve orta ölçekli firmalar (KOBİ) bu süreçte bazı zorluklarla karşılaşmaktadırlar. ISO 9001: 2000 KYS standardı 2000 yılından itibaren yürürlükte olmasına rağmen, TKY prensipleri; müşteri odaklılık, liderlik, çalışanları katılımı, süreç yaklaşımı, sistem yaklaşımı, sürekli iyileşme, gerçeklere dayalı karar verme ve tedarikçilerle karşılıklı çıkara dayalı ilişki, hem büyük ölçekli hem de KOBİ’ler tarafından halen yerleştirilmeye çalışılmaktadır. Bu çalışmanın amacı, Türkiye genelinde TKY prensiplerinin büyük ölçekli firmalar ve KOBİ’ler tarafından yerleştirilme seviyeleri arasındaki farklılıklarını ortaya koymak, KOBİ’lerin geliştirilmesine ihtiyaç duydukları TKY prensiplerini belirlemektir. Her bir TKY prensibi, yapılan ankette değişik sorular ile araştırılmış ve 5’li Likert ölçeği kullanılmıştır. Anket geri dönüşüm oranı %11,5. olmuştur. Araştırma sonucunda, dört prensibin Türkiye’deki büyük ölçekli firmalar tarafından KOBİ’lere gore daha iyi yönetildiği ortaya çıkmıştır Bu prensipler ise, liderlik, çalışanları katılımı, sürekli iyileşme ve gerçeklere dayalı karar verme prensipleri olduğu tespit edilmiştir. Ayrıca, sonuçlar diğer ülke araştırma bulguları ile de karşılaştırılmıştır. Ek olarak, aynı anket 2010 yılında Türkiye’deki hem KOBİ’lere hem de büyük ölçekli firmalara uygulanmış ve sonuçlar 2005 yılı ile karşılaştırılmıştır.