Hak Temelli Sivil Toplum Kuruluşu Çalışanlarının Prekaryalaşma Deneyimleri Üzerine Sosyolojik Bir Araştırma

Authors : Ömer Karahan

Pages : 96-117

Doi:10.18037/ausbd.1539774

View : 156 | Download : 130

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Son yıllarda hak temelli alanda faaliyet gösteren Sivil Toplum Kuruluşlarında (STK) çalışan uzman-profesyonel kişilerin çalışma koşullarında prekaryalaşmaya dair belirtiler dikkat çekmeye başlamıştır. Bu durumun günümüzde küreselleşmenin politik bir yansıması olarak ortaya çıkan neoliberal politikalardan kaynaklandığı ve bu politikaların Türkiye’deki emek piyasası içerisinde yer alan kişilerin çalışma koşullarını da etkilediği düşünülmektedir. Buradan hareketle, Türkiye’de hak temelli STK’lerde proje bazlı çalışan/çalışmış uzman-profesyonel kişilerin çalışma deneyimlerinin neler olduğunun keşfedip yorumlanması bu araştırmanın temel amacını oluşturmuştur. Araştırma, Türkiye’nin farklı kentlerinde hak temelli alanda faaliyet gösteren STK’lerde proje bazlı çalışan/çalışmış uzman-profesyonel altı katılımcı ile 2022 yılı Eylül-Ekim aylarında yarı yapılandırılmış görüşmelerle verileri toplanan, fenomenolojik desenli, nitel bir araştırmadır. Araştırmada elde edilen veriler sistematik ve betimsel olarak analiz edilmiştir. Bulgular çalışma sosyolojisi perspektifinden ve özellikle Guy Standing’in prekarya ve prekaryalaşma kavramları çerçevesinde yorumlanmıştır. Bu araştırmanın kapsam ve sınırlılıkları çerçevesinde; araştırmanın katılımcılarından elde edilen araştırma bulguları sonucunda, birbirini bir süreç şeklinde takip eden üç farklı tema ortaya çıkmıştır. Bu temalar; rekabet alanı olarak hak temelli STK’lerde çalışmak ve alana giriş, hak temelli STK’lerde esnek ve güvencesiz çalışma, her şeye rağmen hak temelli alanda çalışmadır. Araştırmanın sonuçları, Türkiye’de hak temelli alanda proje bazlı faaliyet gösteren STK’lerde çalışan/çalışmış uzman-profesyonel kişilerin özellikle proje bazlı çalışmaktan kaynaklı yoğun prekaryalaşma süreci içerisinde olduklarını ve bu kişilerin emek piyasasına dâhil olma süreçlerinde prekarya ile benzer deneyimler yaşadıklarını ortaya koymaktadır. Araştırma, hak temelli STK çalışanlarının Türkiye bağlamında prekaryalaşma deneyimlerine dair problemlerini görünür kılması ve prekaryalaşan bir emek formu olarak kavramsallaştırması bakımından literatüre özgün katkılar sunmuştur.
Keywords : Prekarya, Prekaryalaşma, Hak Temelli Yaklaşım, Sivil Toplum Kuruluşu (STK), STK Çalışanları, Çalışma Sosyolojisi

ORIGINAL ARTICLE URL