Tuna Bulgarlarının Maddi Kültüründe Kemer

Kemer, tarihi süreçte öncelikle pantolon, kaftan gibi giysileri bele tutturmaya ve silahlar başta olmak üzere temel günlük kullanım eşyalarını taşımaya yarayan önemli bir giysi aksesuarıdır. Ne var ki kullanım amacı bu işlevselliği ile sınırlı kalmamış; kemer aynı zamanda sosyal statü göstergesi olmuştur. Bu doğrultuda malzeme ve tasarım özelliklerinden yola çıkarak onu kullanan kişilerin sosyal, kültürel ve ekonomik durumları hakkında bilgi edinebilmenin mümkünlüğü, kemeri sıradan bir maddi kültür unsuru olmaktan çıkararak kültürel kimliğin önemli işaretlerinden biri haline dönüştürmüştür. Bu araştırmanın konusu erken dönem Bulgar kültüründe kemerin işlevsel ve sembolik kullanımını inceleyerek taşıdığı anlamları ortaya koymaktır. Arkeolojik buluntular ve yazılı kaynaklar yönetimsel güç, sosyal statü ve kutsiyet anlamlarının Bulgar kültüründe de belli bir süre korunduğunu ancak din değişimiyle birlikte nesnelere yüklenen sembolik anlamlarda bir dönüşüm yaşandığını göstermektedir. Bu noktada kemer kullanımında bozkır kültürünün yanı sıra Slav etkisi değerlendirilmeye çalışılmış; kaide, kemer ucu ve tokadan oluşan kemer setlerinin üretim özelliklerinin Bulgar metal işleme sanatı ve inanç dünyası noktasında sunduğu veriler anlaşılmaya çalışılmıştır.