REDUCING MATERNAL MORTALITY IN TURKEY: LESSONS LEARNED FROM THREE DELAYS MODEL

AMAÇ: Türkiye’de maternal mortalite oranlarını düşürmek amacıyla son dönemlerde çalışmalar artmıştır. Çalışmanın amacı 2014 yılı Türkiye anne ölümlerini üç gecikme modeline göre değerlendirmektir.GEREÇ VE YÖNTEMLER: Bu çalışmada 2014 yılında Türkiye’de gerçekleşen gebelikle ilgili tüm anne ölümlerinin dosyaları retrospektif olarak incelendi. Anne ölümünün önlenebilir olup olmadığı uzman bir komisyon tarafından değerlendirildi. Anne ölümü üç gecikme modelinden herhangi biri mevcutsa önlenebilir olarak kabul edildi: Faz 1 gecikme; obstetrik acil durum için tıbbi destek aramama, faz 2 gecikme; uygun bir sağlık kuruluşuna ulaşmada gecikme, faz 3 gecikme; uygun acil obstetrik bakım alamama olarak tanımlandı. Maternal yaş, parite, ölüm nedeni ve önlenebilirlik durumu kaydedildi. BULGULAR: 2014 yılında Türkiye’de 213 anne ölümü gerçekleşti, maternal mortalite oranı 100000 canlı doğumda 15.2 olarak hesaplandı. Elli altı olgunun % 26 obstetrik acil durum için tıbbi destek aramadığı saptandı. Bir olgunun % 0.5 uygun bir sağlık kuruluşuna ulaşamadığı görüldü. Otuz olgunun % 14 uygun acil obstetrik bakım alamadığı tespit edildi.SONUÇ: Türkiye’de anne ölümlerinin % 40’ının önlenebilir olduğu görülmüştür. Klinik kılavuzların yaygın kullanımı ve üç gecikme modellerinin üzerinde durulması anne ölüm oranlarını gelecek yıllarda azaltacaktır