Anadolu’nun Paleoantroposen’i ya da Antroposen’i: Anadolu’da İnsan Etkisinin Erken İzleri

Authors : Ceran Şekeryapan

Pages : 12-24

Doi:10.62163/aucevrebilim.1804091

View : 48 | Download : 52

Publication Date : 2025-12-27

Article Type : Review Paper

Abstract :Jeolojik bir çağ olup olmadığı ve ne zaman başladığı hala tartışma konusu olan Antroposen dönemini açığa çıkarmak için göl sedimanları dünyanın her yerinde iyi bir doğal arşivdir. Anadolu, geçmiş insan etkisini ve bunun artan yoğunluğunu doğal arşivlerde izlemek için dünyadaki en önemli yerlerden biridir. Bu amaçla, bu çalışmada, daha önce yayınlanmış, Geç Buzul dönemi ve Holosen boyunca göl sedimanı arşivi kayıtlarından bölgesel olarak Anadolu’da Paleoantroposen ve Antroposen ayrımının yapılıp yapılamayacağı tartışılacaktır. Dünyadaki ilk yerleşim yerlerine ev sahipliği yapan Güneydoğu Anadolu ve İç Anadolu bölgelerinde arazi kullanımı ve ötrofikasyona dair en eski antropojenik etkiler orta ve erken Holosen’e kadar tarihlenebilmekte; buna karşın başlangıcı çoğunlukla 20. yy’ın ortaları olarak kabul edilen Antroposen’in paleolimnolojik izleri ise neredeyse görülmemektedir. Farklı bir yaklaşım olarak, ötrofikasyon ve kuraklık Anadolu özelinde, Antroposen’i izlemek için kullanılabilir.
Keywords : Antroposen, Paleoantroposen, Paleolimnoloji, Paleoekoloji, Anadolu

ORIGINAL ARTICLE URL