DOĞU KARADENİZ BÖLGESİNDE ÇAY FABRİKALARININ MİMARİ YAPISI VE ENDÜSTRİ MİRASI DEĞERİ

Authors : Zehra Eminağaoğlu, Ceyda Yurttaş Şahin

Pages : 453-471

Doi:10.56694/karadearas.1439719

View : 50 | Download : 81

Publication Date : 2024-06-27

Article Type : Research Paper

Abstract :Endüstri devrimiyle birlikte ortaya çıkan sanayi yapı ve alanları toplum yaşamını derinden etkilemiştir. Endüstri yapıları, sadece ekonomik değil, sanayi kültürünün tarihsel, teknolojik, sosyal, mimari veya bilimsel değere sahip bileşenlerinden oluşmaktadır. Endüstri mirası yalnızca üretim mekânı olan yapılar değil, bu üretim süreçlerinin günümüze ulaşan verileri ve yeni teknolojileri ile sosyal ve mühendislik başarıları içermektedir. Bu Çalışmada Doğu Karadeniz Bölgesine çok önemli sosyal, ekonomik, kültürel, fiziksel katkılar sunan Çay fabrikalarının mimari özellikleri ve endüstri miras değeri değerlendirilmektedir. Çay fabrikalarına ilişkin daha önce yapılan çalışmalara bakıldığında tarım ve ekonomi alanında yoğunlaştığı görülmektedir. Bu bağlamda çalışmanın mimarlık alanında literatüre katkı sağlayacağı düşünülmektedir. Çalışmada, öncelikle literatür ve arşiv çalışmaları yapılmış; arşivden elde edilen mimari çizimler dijital ortamda yeniden çizilmiştir. Fabrikanın mekânsal organizasyonunun oluşumunda, hammaddenin ürüne dönüşmesi süreçlerinin etkileri ortaya konmuştur. Ayrıca fabrika çalışanlarının anlatımları doğrultusunda, toplumun sosyal ve kültürel yapısına olan etkileri ve yarattığı toplumsal bellek değeri ortaya konulmuştur. Cumhuriyetin ilk yıllarında sanayileşme ve modernleşme hareketlerinin Doğu Karadeniz Bölgesindeki ilk adımları olan çay fabrikaları önemli bir miras değeridir.
Keywords : Endüstri yapıları, Endüstri mirası, sanayileşme, çay fabrikaları

ORIGINAL ARTICLE URL