11. DÖNEM TBMM’DEKİ YASAMA FAALİYETLERİ VE ETKİN ŞAHSİYETLER ÜZERİNE BİR DEĞERLENDİRME

Authors : Cengiz Sunay, Bilal Tunç

Pages : 903-921

Doi:10.56694/karadearas.1519011

View : 64 | Download : 84

Publication Date : 2024-09-30

Article Type : Research Paper

Abstract :1946’dan 1960’a kadar on dört yıl boyunca varlık gösteren Demokrat Parti (DP), Türk siyasi tarihinde derin izler bırakmış bir siyasi kuruluştur.1946’da kurulan ve dört yıl boyunca muhalefette kalan DP, 14 Mayıs 1950 seçimleriyle iktidara gelmiş ve sırasıyla yapılan 1954 ve 1957 seçimlerini de kazanarak on yıl boyunca iktidarda kalmayı başarmıştır. Başta Celal Bayar olmak üzere Adnan Menderes, Refik Koraltan ve Fuat Köprülü tarafından kurulan DP’nin tarihinde 1957 seçimleri son derece önemlidir. Zira bu seçimler, bahsi geçen partinin sonunun başlangıcını oluşturmuştur. Esasında DP, iktidara gelmesinin ardından 1950-1954 yılları arasında ülkeye ekonomik ve siyasal anlamda büyük katkılar sağlamış ve bundan dolayı da 1954 genel seçimlerini de bü-yük bir çoğunlukla kazanmıştır. Ancak 1955’ten sonra başta siyasi ve ekonomik sorunlar olmak üzere birçok et-ken, DP’ye karşı halktan ve muhalefet partilerinden büyük tepkilerin oluşmasına ortam hazırlamıştır. Bu süreçte söz konusu sorunlardan ötürü hem muhalefetten hem de halktan tepki alan DP, baskıcı mahiyette kanunlar çıka-rarak tepkilerin önüne geçmek istemiş ve bunun bir adımı olarak da 1958’de yapılması gereken genel seçimleri bir yıl erkene almıştır. Bu bağlamda 27 Ekim 1957’de yapılan seçimler neticesinde TBMM’de 11. Dönem yasama dönemi başlamış oluyordu. Yukarıda izah olunduğu üzere 1957 seçimleri DP’nin son derece zorlu bir döneminde yapılmıştır. Haliyle de böyle zorlu bir süreçte oluşturulan yeni Meclis’te iktidar ve muhalefet partileri arasında büyük tartışmalar yaşanmış ve bu zorlu süreç, Türkiye Cumhuriyeti’ni 27 Mayıs 1960 Askeri Darbesini yaşama-sına ortam hazırlamıştır. Bu çalışmanın hazırlanmasındaki temel amaç ve hedef, DP’nin çok zor şartlar altında kazandığı ve yeniden iktidar geldiği 1957 seçimlerinden sonra TBMM’de nasıl bir ortamın oluştuğunu ve bu tar-tışma ortamlarında önemli kişilerin rollerini ve etkilerini ortaya çıkarmaktır. Bu amaç ve hedef doğrultusunda, tarafımızdan hazırlanan çalışma telif eserlerden istifade edilerek oluşturulmuştur. Son olarak, bu makale nitel bir çalışma olup; burada doküman analizi tekniği kullanılmıştır.
Keywords : Adnan Menderes, Cumhuriyet Halk Partisi, Demokrat Parti, 1957 Seçimleri, 11 Dönem TBMM

ORIGINAL ARTICLE URL