Osmanlı Devleti’nde Kızların Eğitiminde Okulun Önemi (1839-1920)

Özet: Çalışmada Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde kızların eğitiminde okulun ifade ettiği anlam araştırılmıştır. Bu çalışma nitel bir desene sahip olup dönemin kaynakları ve özellikle kız okullarında okutulan ders kitapları, doküman analizine göre incelenmiştir. Genel olarak okul büyük bir aile olarak görülmüştür. Okul, kızlara kalp ve akıl gözünü açarak yaradanını, dünyasını, vatanını, ailesini, nefsini ve her şeyi ona gösteren bir yer olarak ifade edilmiştir. Kızların okul sayesinde fazîlet, marifet sahibi olduğuna, dünyayı anlayabildiğine ve dinini öğrenebildiğine inanılmaktadır. Bununla beraber, insanlara öğrenmek istediği şeylerden bahseden kitabları okumak zevkini veren, birbirlerine karşı görev ve sorumlulukları öğreten ve bilim hayatının ilk tecrübe meydanı olarak görülmektedir. Bu nedenle burada geçen kıymetli zamanı israf etmeden bir kızın okula devama dikkat etmesi beklenmektedir. Okuldan kaçmak kötü bir hareket olarak algılanmakta ve okul kurallarına uymanın, öğretmenlere saygı gösterilmesinin ise zaruri olduğu dile getirilmektedir. Sonuç olarak okul, o dönemde kızlar için tam bir insan olmanın öğrenildiği bir mekân olarak tanımlanmaktadır.