ZEBRA BALIĞI (DANIO RERIO) MODELİNDE AĞRI ÇALIŞMALARI, GÜNCEL YÖNTEMLER VE HAYVAN REFAHI UYGULAMALARI

Zebra balığı (Danio rerio) son yıllarda biyomedikal araştırmalarda sıklıkla kullanılan ve kullanımı gün geçtikçe artan bir model organizmadır. Zebra balığının insan genleri ile yakın bir ilişkiye sahip olması rejenerasyon modellemeleri, transgenik modellemeler, toksisite çalışmaları, davranış çalışmaları, kanser modellemeleri, hastalık modellemeleri oluşturulmasına ve günümüzde sıkça tercih edilmesine sebep olmaktadır. Yeni keşfedilen veya etkileri bilinmeyen kimyasal maddelerin model organizmalarda denenmesi kaçınılmazdır. Bu kapsamda zebra balıkları ağrı mekanizmalarını araştırmada ve bu mekanizmaların aydınlatılması ile yeni bileşik veya ilaçların sentezlenmesinde kullanılmaktadır. Yapılan çalışmalar esnasında 3R prensibi (Replacment, Reduction, Refinement) göz önüne alınarak balıkların deney sonlandırılmasına kadar geçen süreçte (taşıma, karantina, bakım-besleme, ortam koşulları, deney sonlandırılması) refah koşullarının en iyi şekilde sağlanması gereklidir. Bu derleme kapsamında; ağrı çalışmalarında zebra balığı modeli, kullanılan güncel yöntemler, ağrının yönetimi ve kullanılan ilaçlar ile balıkların refahının sağlanması için gerekli olan uygulamalara yönelik bilgiler sunulmuştur.