Öğretmenlerin Öz-Yeterlikleri ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkide Depresyonun Aracı Rolü

Öğretmen tükenmişliği yaygınlığı ve öğretim sürecindeki olumsuz etkileri nedeniyle eğitimde giderek büyüyen bir problem haline gelmektedir. Bu çalışma öğretmen öz-yeterliği ile öğretmen tükenmişliği arasındaki ilişkide depresyonun aracı rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma grubu Türkiye’nin farklı illerindeki çeşitli okul kademelerinde görev yapan 328 (E= 142, %43,3; K= 186, %56,7) öğretmenden oluşmaktadır. Kişisel Bilgi Formu, Maslach Tükenmişlik Ölçeği-Eğitimci Formu, Öğretmen Öz-Yeterlik Ölçeği ve Beck Depresyon Envanteri ile toplanan veriler Yapısal Eşitlik Modeli (YEM) kullanılarak analiz edilmiştir. YEM analizi sonucunda öğretmen öz-yeterliğinin hem depresyon hem de öğretmen tükenmişliğini olumsuz yönde, depresyonun ise öğretmen tükenmişliğini olumlu yönde açıkladığı bulunmuştur. Ayrıca öğretmenlerin mesleki öz-yeterlik inançları ile tükenmişlikleri arasındaki ilişkide depresyonun kısmi aracılık rolü oynadığı belirlenmiştir. Bu sonuçlar öğretmenlerin mesleki öz-yeterlik inançlarının mesleki tükenmişliklerini azaltmanın yanı sıra ruh sağlıklarını da destekleyebileceğine işaret etmektedir. Araştırmadan elde edilen bulgular alan yazındaki araştırmaların ışığında tartışılmıştır.