Osmanlı Modernleşmesinde Bir Sapma Olarak ‘Bihruz Bey Sendromu’

Modernleşme, Türk tarihinin en önemli dönüştürücü dinamiklerinden biridir. Türk toplumu yaklaşık iki yüzyıldır, modernleşme yönünde bir gayret içindedir. Çeşitli boyutları olan modernleşmenin, toplumun bütün kesimlerince aynı biçimde algılanıp, benimsendiğini söylemek güçtür. Modernleşme gayretleri, şekilsel ve özsel olmak üzere iki biçimde ortaya çıkmıştır. Özellikle ilk dönemlerde, şekilci batılılaşmaya daha yaygın biçimde rastlandığı bilinmektedir. Şekilci batılılaşmayı eleştirmek için Türk romanı ‘Bihruz Bey’ prototipini geliştirmiştir. Bihruz Bey tipini irdelemek, Türk batılılaşmasının önemli bir yönünü irdelemekle eşdeğerdir.