BİRGİ KÖY ODALARI VAKIFLARI (XVIII.-XX. YÜZYILLAR)

Günümüzde köy odaları herhangi bir sebeple köye gelen yolcuların ağırlandığı, köye dair önemli kararların alındığı, dini ve sosyal etkinliklerin gerçekleştirildiği mekânlardır. Tarihi Ahi Teşkilatına dayanan bu yapılar farklı tarihlerde Osmanlı’nın birçok yöresinde faaliyet göstermiştir. Bu yörelerden biri olan Birgi’de köy odaları birer vakıf olarak hizmet vermiştir. Birgi’deki köy odaları, Anadolu’nun birçok yerinde sosyal ve kültürel faaliyetlerin merkezi olan köy odalarından farklı olarak birer misafirhane niteliği taşımaktadır. Bu çalışmada XVIII-XX. yüzyıllarda Birgi kazasının farklı bölgelerinde kurulan on sekiz köy odası vakfı incelenmiştir. Bu vakıflar arasında yalnızca Konaklı köyündeki Osman Ağa Köy Odası günümüze kadar ulaşabilmiştir. Köy odalarına ilişkin kayıtlar, Vakıflar Genel Müdürlüğü Arşivinde ve Başbakanlık Osmanlı Arşivinde bulunmaktadır. Çalışmada Birgi köy odaları vakıflarının varlığı arşiv kaynaklarından istifade edilerek tespit edilmiştir. Ayrıca vakıfların gelirleri, kurucuları, bulundukları yerler ve görevli kadroları ele alınmıştır. Birgi’de hayırseverlerin kurduğu köy odalarının tarihi, sadece Birgi’nin değil, genel anlamda Osmanlı Devleti’nin kırsal ve sosyal tarihine ışık tutacak niteliktedir.