TÜRKİYE FUTBOL LİGLERİNDEKİ ŞİKE OLGUSUNUN İNCELENMESİ VE TÜRK FUTBOLUNA YANSIMALARININ DEĞERLENDİRİLMESİ

Bu çalışmanın amacı, Türkiye futbol liglerindeki şike olgusunu aktif profesyonel futbolcu görüşleri çerçevesinde incelemek ve bu olgunun Türk futboluna yansımalarını değerlendirmektir. Anket yöntemi ile yapılan bu çalışmaya farklı liglerde oynayan toplam 824 profesyonel futbolcu katılmıştır. Araştırmaya göre futbolcuların bizzat içinde yer aldıkları şike türleri; teşvik pirimi alma ve danışıklı müsabaka oynama biçimindedir. Deneklerce yaşanan bu olaylardan "teşvik pirimi alma"; ligde kalma mücadelesinde %32 (n=264), şampiyonluk mücadelesinde %33.1(n=273), "danışıklı maç oynama"; ligde kalmada %23.3 (n=192), şampiyonlukta %21.6 (n-177) nispetinde gerçekleşmiştir. Bunun yanı sıra şike olgusunda kimin ne ölçüde yer aldığı konusundaki denek görüşlerinin birinci tercih dağılımı da; yönetici (%34.6), hakem (%29.7), federasyon (%15.2), müşterek bahisçi (%l 1.8) futbolcu (%4.7) ve antrenör (%4) şeklinde belirginleşmektedir. Diğer yandan denekler şikenin yapılış biçiminde kullanılan yöntemleri de; hakemin taraşı tutumu (%36), teşvik pirimi (%34), hatır yolu (%17.9), futbolcuya yapılan teklif (%10.7) şeklinde sıralamaktadır. Burada şike yapma konusunda yönetici ve hakem unsuru ile diğer seçenekler arasında istatistiksel olarak anlamlı fark vardır (p<0.05). Çalışmada bir başka önemli nokta; futbolcuların ligde iddiasız duruma düştüğünde kalan maçları gerçek güçleri ile oynayamamasıdır (%82.6). Denekler bunu daha çok motivasyon eksikliğine bağlamaktadır (%71.8). Deneklerin teşvik pirimi ile bu eksikliğin giderilebileceğini belirtmesi de, bu çalışmanın dikkat çekici diğer bir sonucudur (%73.7).