BİR İMPARATORLUK REFLEKSİ OLARAK, 19. YÜZYILDA EĞİTSEL ETKİLEŞİM VE SONUÇLARI

Bu araştırma, 19. Yüzyılda Osmanlı döneminde eğitsel etkileşim ve sonuçlarına ilişkin somut örnekler sunmak amacıyla yapılmıştır. Dönemin özgün kaynakları ve döneme ilişkin ikincil kaynakların kullanımıyla gerçekleştirilen araştırma sonuçları eğitsel etkileşiminin tarih boyunca devam ettiğini ortaya koymuştur. Araştırma sonuçları, Tarih boyunca benimsedikleri çeşitli dini inanışlar, içinde yaşadıkları geniş coğrafya ve kültürel çevre nedeniyle, Türklerin eğitimine dışarıdan bazı unsurların girmesine yol açtığını göstermiştir. Türklerin, fethettikleri ülkelerde hâkimiyet kurarken, mevcut kültür konusundaki anlayış ve hoşgörüsü bunda etkili olmuştur. Türklerin tarihsel yolculuğu, başlıca üç büyük medeniyet kavşağıyla kesişmiştir. Bu uygarlıklar, İslamiyet’i kabul etmeden önce Uzak Doğu Çin ve Hint Uygarlığı, İslamiyet’i kabullerinden sonra Ortadoğu Arap, Fars ve İslam Uygarlığı ve son olarak da 19. yüzyılda yakın ilişki kurdukları Batı Avrupa Uygarlığıdır. Bu üç büyük uygarlık belirli dönemlerde Türklerin eğitim konusundaki düşüncelerinin ve uygulamalarının değişmesinde etkili olmuştur.