AHMET CEVDET PAŞA VE MODERNİZM’E BAKIŞI

“Osmanlı Devleti’nin en uzun yüzyılı” olarak adlandırılan 19. yüzyıl, bizlere kıymetli şahıslar ve eserler kazandırmıştır. Bunlardan en önemlisi şüphesiz yaşadığı döneme iz bırakmış olan Ahmed Cevdet Paşa’dır. Devlet kademelerinde birçok makamda bulunmuş ve bununla beraber çağındaki olayları kalemiyle geleceğe aktarmıştır. Miras bıraktığı eserleri ve bürokrasiden akademiye ve idareciliğe birçok alanda gösterdiği başarılar ile  Cevdet Paşa; Osmanlı tarihi için önemli bir şahsiyettir. Çalışmalarında 19. yüzyılın Osmanlı’sını; idari, askerî, ekonomik, siyasi ve sosyal alanda irdelemiştir. Almış olduğu eğitimler ve yürüttüğü görevler; kendisinin bir hukukçu, devlet adamı ve tarihçi olarak anılmasına vesile olmuştur. Yaşadığı dönem itibari ile Osmanlı Devleti ve dünyanın değişen seyri adına kırılma noktası olarak değerlendirilebilen Tanzimat Dönemi’ni; değişimin doğruluğu, yanlışlığı ve gerekliliğini birçok eserinde konu edinmiştir. Tarih sahnesinde tüm bu dinamikleri nasıl okumamız gerektiğini yazılarında tartışan Cevdet Paşa; günümüzde de süregelen modernizm sorunsalına ışık tutmaktadır. Tanzimat dönemi içinde medresede yetişen Cevdet Paşa’nın çağdaşlarından farklılık gösterdiği nokta şüphe yok ki modernizm ve değişime karşı takındığı tutumdur. Kadim geleneğin savunucusu bir Osmanlıcı ve İslamcı olan Cevdet Paşa’nın gözünden 19. yüzyıl modernizmi, çalışmamın konusu oluşturmaktadır.