Azeybaycan’ın Bağımsızlığına Kavuşması İçin Gizli Müsavat'ın Verdiği Mücadele Üzerine Bir Araştırma (1920–1926)

Makale gizli bir örgüt olarak “Müsavat” ın 1920-1926 tarihleri arasında Azerbaycan’ın devlet bağımsızlığına kavuşması uğruna yürüttüğü mücadeleyi konu edinir. Bu bağlamda öncelikle sözkonusu gizli örgütün kurulması, eğitim faaliyetleri, örgütün siyasi mühacir olan örgüt (musavat) üyeleri ile bağlantıları konusunda genel çerçevede bilgi verilmektedir. Bu husustaki araştırma tutuklanmış örgüt üyelerinin soruşturma dosyaları temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Ayrıca, araştırma süresince diğer önemli kaynaklara da ulaşılmıştır. Araştırmada takip edilen yöntem hikaye anlatım yöntemidir. Bu konuda daha önce herhangi bir araştırmanın yapılmamış olması çalışmanın önemini ve orijinalliğini dile getirmiş olsa gerektir. Çalışmanın üzerine odaklandığı sonuc, sözkonusu gizli örgütün Azerbaycan’ın Sovyet Rusyası tarafından istila edilmesinden hemen sonra devlet bağımsızlığının yeniden kazanılması uğruna yapılan mücadelenin temelini oluşturduğu ve halkın kendini idrak sürecinin ilerlemesinde benzersiz bir rol oynadığı yönündedir.