Zihinselleştirme Konusuna Yönelik Araştırmaların Bibliyometrik Analizi

Zihinselleştirme, bireylerin hem kendilerini hem de başkalarını daha anlaşılır ve öngörülebilir kılmasını sağlayarak sosyal uyumu ve psikolojik sağlığı destekleyen kritik bir bilişsel kapasitedir. Zihin kuramı, bağlnma kuramı ve psikodinamik yaklaşımlarla ilişkili olan bu kavram, son yıllarda klinik psikoloji ve psikoterapi alanlarında önem kazanmıştır. Zihinselleştirmenin toplumsal ve gelişimsel önemi, bu alandaki akademik üretimin sistematik biçimde incelenmesini gerekli kılmıştır. Bu araştırmanın amacı, Türkiye’de 2016-2024 yılları arasında zihinselleştirme konusuyla ilgili hazırlanmış yüksek lisans ve doktora tezlerini bibliyometrik yöntemle analiz ederek alandaki eğilimleri ortaya koymak ve araştırmacılara yol göstermektir. Çalışma kapsamında, YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanında yer alan ve “zihinselleştirme” ya da “mentalizasyon” anahtar kelimeleriyle ulaşılmış toplam 126 tez içerisinden konuya doğrudan odaklanan 73 tez incelenmiştir. Veriler tezlerin yayınlandığı üniversite, tez türü, kullanılan yöntem, yayın yılı ve anahtar kelimeler gibi parametreler üzerinden analiz edilmiştir. Analizlerde frekans ve yüzde dağılımları temel alınmıştır. Bulgulara göre, zihinselleştirme konusundaki tezlerin büyük kısmı İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde hazırlanmıştır. Bu çalışma betimsel düzeyde kalmakla birlikte, gelecek çalışmalarda daha derinlemesine içerik analizi, tematik sınıflamalar ve ağ haritaları gibi veri görselleştirme tekniklerinin kullanılması önerilmektedir. Ayrıca zihinselleştirme kavramının gelişimsel ve bağlamsal yönleri dikkate alınarak çok disiplinli yaklaşımlar benimsenebilir.