- Osmangazi Tıp Dergisi
- Cilt: 47 Sayı: Beyin Farkındalığı 2025 Özel Sayısı
- Uykunun Beyin Sağlığı İçin Önemi
Uykunun Beyin Sağlığı İçin Önemi
Authors : Demet İlhan Algın
Pages : 43-48
Doi:10.20515/otd.1763039
View : 69 | Download : 31
Publication Date : 2025-08-22
Article Type : Review Paper
Abstract :Uyku, merkezi sinir sisteminin işlevselliğini koruyan hayati bir biyolojik süreçtir. Son yıllarda yapılan çalışmalar, uykunun yalnızca fiziksel dinlenme için değil, aynı zamanda bilişsel fonksiyonların sürdürülmesi, sinaptik plastisite, toksin temizliği ve nörodejeneratif hastalıkların önlenmesinde de kilit rol oynadığını ortaya koymuştur. Yetişkinlerde hem hızlı göz hareketi olmayan (NREM) hem de hızlı göz hareketi (REM) uykusu, sinaptik potansiyelleşmeye, amiloid-β ve tau proteinlerinin glimfatik temizliğine ve genel sinir bağlantılarına katkıda bulunur. Kötü uyku kalitesi, değişen uyku süresi ve çeşitli uyku bozuklukları (uykusuzluk, uyku parçalanması vb.) nöronal stres, artan amiloid yükü, bilişsel gerileme ve nörodejeneratif durumların riskinin artmasıyla ilişkilidir. Uyku bozukluklarının etkin şekilde yönetilmesinin, bilişsel performansı korumak ve beyin fonksiyonlarını sürdürmek açısından kritik öneme sahip olduğu görüşü desteklenmektedir. Bu makalede, uykunun beyin sağlığı üzerindeki fizyolojik ve patofizyolojik etkileri ele alınarak, koruyucu ve düzenleyici rollerinin yanı sıra nörolojik hastalıkların gelişimini nasıl etkilediği tartışılmaktadır.Keywords : uyku, , beyin sağlığı, , uyku kalitesi
ORIGINAL ARTICLE URL
