Yetişkinlerde Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının, Sağlık ve Beslenme Okuryazarlığının İncelenmesi: Kesitsel Bir Çalışma

Authors : Büşra Erdoğan Taşgın, Hande Bakırhan

Pages : 114-125

Doi:10.20515/otd.1735753

View : 134 | Download : 172

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma yetişkin bireylerin sağlık okuryazarlığı, beslenme okuryazarlığı, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve bu üç değişken arasındaki ilişkilerin değerlendirilmesi amacıyla 2021 Nisan-Mayıs tarihlerinde gönüllü örnekleme yoluyla 451 yetişkin ile yürütülmüştür. Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği-32 (TSOY-32), Yetişkinlerde Beslenme Okuryazarlığı Değerlendirme Aracı (YBOYDA) ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II (SYBD-II) ölçeği kullanılmıştır. TSOY-32, YBOYDA ve SYBD-II toplam skorları sırasıyla 33,2±7,16, 26,7±5,05 ve 123,9±19,02 olup katılımcıların büyük bir çoğunluğu (%77,4) yeterli düzeyde beslenme okuryazarlığına sahip iken sağlık okuryazarlığı ise sınırlı düzeyde (%46,3) veya yetersizdir (%9,5). Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını düşük düzeyde sergileyen katılımcıların %48,3’ü 34-48 yaş grubunda yer alırken, yüksek düzeyde sergileyenlerin %46,2’si 19-33 yaş aralığındadır (p=0,01). Sağlıklı yaşam biçimi davranışları yüksek düzeyde olan katılımcıların gelirleri giderlerine eşit veya fazla olan oranı %85,1 iken, bu oran düşük düzeyde olan grupta anlamlı olarak daha düşüktür (%76,5) (p=0,04). TSOY-32 ve SYBD-II toplam puanlarının birbirleri ile pozitif yönlü anlamlı derecede ilişkili olduğu (r=0,317, p=0,001) bulunmuştur. Sağlıklı yaşam biçimi davranışları düşük sınıflamasında yer alan katılımcıların daha genç olduğu bulunmuştur (p=0,01). Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarını daha yüksek sergileyen grupta geliri daha yüksek olanların dağılımı daha fazladır (p=0,04). Sonuç olarak, sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve sağlık okuryazarlık kavramları birbirine bağlı kavramlardır. Sağlıklı yaşam tarzının sergilenmesinde sağlık okuryazarlığı önemli olabilir.
Keywords : Sağlık Okuryazarlığı, Beslenme Okuryazarlığı, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Sosyodemografik Özellikler

ORIGINAL ARTICLE URL