Zeytinyağı Maserasyon Tekniğiyle Üretilmiş Bazı Tıbbi Bitki Yağlarının Biyolojik Özelliklerinin Belirlenmesi

Authors : Zehra Tuğba Murathan, Hacer Boyraz, Nurcan Erbil, Mehmet Arslan

Pages : 2239-2251

Doi:10.47495/okufbed.1635238

View : 87 | Download : 148

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Türkiye bitki biyoçeşitliliği bakımından zengindir ve tıbbi özelliklere sahip çok sayıda bitki türü barındırmaktadır. Tıbbi bitkiler çok eski zamanlardan beri halk tıbbında kullanılmaktadır. Bitkilerden farklı yollarla ekstraktlar hazırlanabilmektedir. Zeytinyağı maserasyon tekniği de bu yollardan biridir. Bu çalışmada kantaron, lavanta, biberiye, nane, kekik ve sinir otu yağlarında fenolik madde ve flavonoid madde içerikleri, antioksidan kapasite (ABTS, DPPH, FRAP), antimikrobiyal aktivite ve mutajenik aktivite değerleri belirlenmiştir. Aynı zamanda maserasyonda kullanılan sızma zeytinyağı da kontrol grubu olarak kullanılmıştır. Zeytinyağı ekstraktında fenolik ve flavonoid madde ile antioksidan aktivite değerleri tıbbi bitki yağlarından düşük bulunurken; en yüksek fenolik madde değerleri biberiye yağı ekstraktında tespit edilmiştir. Toplam flavonoid madde içeriği ise en yüksek kantaron yağı ekstraktında (20.62 mg mL-1), en düşük sinir otu yağı ekstraktında (9.47 mg mL-1) bulunmuştur. Zeytinyağı ekstraktının ABTS ve DPPH radikal süpürücü aktiviteleri ve FRAP değeri sırasıyla % 32.6, % 35.36 ve 475.36 µmol L-1 olarak belirlenmiştir. ABTS ve DPPH radikal süpürücü aktivite ile FRAP değeri en yüksek biberiye yağ ekstraktında, sırasıyla % 72.27, % 68.23 ve 722.62 µmol L-1 olarak tespit edilmiştir. Çalışmada kantaron yağı ve zeytinyağında test bakterilerine karşı antimikrobiyel aktivite gözlenmezken, Bacillus spizizenii’nin ATCC 6633 suşu ve Bacillus licheniformis’in ATCC 14580 suşu’nun biberiye yağı; Escherichia coli’nin ATCC 8739 suşunun ise lavanta, sinir otu, kekik ve nane yağına karşı zayıf düzeyde bir hassasiyet gösterdiği tespit edilmiştir. Çalışmada bitkisel yağların hiçbirinin denenen dozlarında TA98 ve TA100 suşlarında istatiksel olarak herhangi bir mutajenik etki tespit edilmemiştir.
Keywords : Antimikrobiyel, Antioksidan, Maserasyon, Mutajenik etki, Tıbbi bitki

ORIGINAL ARTICLE URL