Uçak Eğim Kontrolü için Gri Kurt Optimizasyonu ile Genetik Algoritma Tabanlı Hibrit Algoritmayla PID Denetleyici Tasarımı

Authors : Fatmanur Ateş, Ramazan Şenol

Pages : 2165-2187

Doi:10.47495/okufbed.1655474

View : 109 | Download : 211

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Hava taşıtlarının stabilitesini ve manevra kabiliyetini artırmak için uçak eğim kontrolünün sağlanması kritik rol oynayan bir kontrol problemidir. Bu çalışmada, uçak eğim kontrol sistemi için kararlı ve hassas bir dinamik tepki elde edebilmek amacıyla kontrolör tasarlanmıştır. Gri Kurt Optimizasyonu (GKO) ve Genetik Algoritma (GA) tabanlı hibrit bir optimizasyon yaklaşımı kullanılarak Oransal-İntegral-Türev (PID) denetleyici parametreleri optimize edilmiştir. Önerilen hibrit GKOGA-PID denetleyicisinde, kazanç parametrelerinin optimum değerleri belirlenmeye çalışılmış, sistemin geçici ve kalıcı rejim performansı iyileştirilmesi sağlanmıştır. GKO, sürü zekâsı temelli küresel arama yeteneği sayesinde geniş çözüm uzayını tarayabilirken, GA yerel arama yeteneği sayesinde çözümleri daha hassas bir şekilde iyileştirmektedir. Tasarlanan hibrit denetleyici literatürde yer alan, sezgisel algoritma kullanan PID denetleyiciler ile karşılaştırılmış ve performans değerlendirmesi yapılmıştır. Çalışmada geçici tepki analizi, kutup-sıfır haritası, frekans cevabı incelenmiştir. Önerilen hibrit GKOGA optimizasyon yaklaşımının, uçak eğim kontrol sistemi için daha düşük yükselme süresi, aşma oranı ve hata kriterleri sağladığını ve sistemin kararlılığını artırdığını göstermektedir.
Keywords : Uçak Eğim Kontrolü, PID, Genetik Algoritma, Gri Kurt Optimizasyon Algoritması, Hibrit Optimizasyon, Uçuş Güvenliği

ORIGINAL ARTICLE URL