"ÖNCE AMERİKA!" DOKTRİNİ VE TARİFE POLİTİKASI: TRUMP'IN KÜRESEL TİCARETE YENİ YAKLAŞIMI

Authors : Khaladdin İbrahimli, Elnur Paşa

Pages : 21-37

View : 100 | Download : 145

Publication Date : 2025-12-26

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu makalede, Donald Trump yönetimi döneminde uygulanan \\\"Önce Amerika!\\\" (\\\"Amerika First!\\\") doktrininin küresel ticaret politikası üzerinde yarattığı dönüştürücü etkiler ve bu bağlamda tarifelerin yalnızca ekonomik değil, aynı zamanda siyasi ve jeopolitik bir araç olarak kullanımı sistematik bir şekilde analiz edilmektedir. Trump\\\'ın tarife politikası, klasik korumacılıktan farklı olarak, fikri mülkiyetin korunması, teknolojik hegemonyanın sürdürülmesi ve rakip aktörler üzerinde baskı mekanizması gibi çok boyutlu hedefleri içermektedir. Makalede ilk olarak \\\"Önce Amerika!\\\" ifadesinin tarihsel kökeni ve Trump dönemindeki ideolojik yeniden yapılandırılması incelenmektedir. Ardından, tarifelerin ekonomik milliyetçilik ve stratejik ticaret teorisi çerçevesinde jeopolitik amaçlar doğrultusunda nasıl kullanıldığı açıklanmaktadır. Temel analitik çerçeve olarak ofansife realizm (saldırgan realizm) ve normatif güç teorileri aracılığıyla tarifelerin uluslararası ilişkilerde bir güç politikası aracına dönüşümü değerlendirilmektedir. Ampirik bölümlerde, Çin ile 2018-2020 yılları arasında yaşanan ticaret savaşları, yarı iletken teknolojiler ve mikroçiplere yönelik ihracat kısıtlamaları, Huawei ve Tik Tok gibi teknoloji şirketlerine uygulanan tarife dışı yaptırımlar, fikri mülkiyetin tarifelerle korunması ve patent haklarının savunulması detaylı olarak analiz edilmiştir. Bunun yanı sıra, Trump yönetiminin Avrupa Birliği, Kanada, Güney Kore ve Japonya gibi müttefiklere karşı da tarifeleri bir baskı aracı olarak kullanması ve Dünya Ticaret Örgütü\\\'ne (DTÖ) yönelik sistemli muhalefeti, araştırmanın temel inceleme alanları arasındadır. Araştırmanın sonuçları göstermektedir ki, Trump yönetimi döneminde tarife politikası, ABD\\\'nin ticaret stratejisini yalnızca bir ekonomik düzenleme aracı olmaktan çıkararak normatif ve stratejik yönlendirme mekanizmasına dönüştürmüştür. Bu politika, küresel tedarik zincirlerinin yeniden yapılandırılmasına, müttefiklerle ticari ilişkilerde işlevsel diplomasinin güçlenmesine ve ABD\\\'nin normatif güç statüsünün nispi olarak zayıflamasına yol açmıştır. Biden yönetimi döneminde bazı retorik değişikliklere rağmen, temel yapısal yaklaşımların sürdürülmesi, \\\"Önce Amerika!\\\" konseptinin yeni formatlarda varlığını koruduğunu göstermektedir. Araştırma, sonuç itibarıyla Trump dönemi tarife politikasının yalnızca geçici bir evre olmadığını, aksine küresel ekonomik sistemde daha geniş ve kalıcı etkiler yarattığını ortaya koymaktadır.
Keywords : Amerika First, tarife politikası, ekonomik milliyetçilik, ofansife realizm, ticaret savaşları, teknolojik hegemonya, normatif güç, jeoekonomi.

ORIGINAL ARTICLE URL