Kıbrıslı Mehmed Kâmil Paşa`nın Layihasına Göre XX. Yüzyıl Başında Balkanlar`da Güç Dengesi

Osmanlı tarihinin birçok döneminde yetkili ve etkili devlet adamları ve ulemanın Padişahlara çeşitli vesilelerle arzlar, tahrirat, risaleler ve raporlar sundukları bilinen bir husustur. Osmanlı Devleti’nin XIX. ve XX. yüzyıllarında padişahlara sunulan bu metinlerin genel ismi layiha olarak adlandırılmıştır. Son dönem Osmanlı Sadrazamlarından olan Mehmed Kamil Paşa’nın Aydın Valisi olduğu dönemde kaleme almış olduğu layihası makalemizin asli konusunu teşkil etmektedir. Bu layiha Makedonya Meselesi’nin Devleti Aliye’nin lehine nasıl çevrilebileceği hususunun ağırlıklı olarak incelendiği bir raporlamadır. Mehmet Kamil Paşa bu meseleyi büyük devletlerin çıkar çatışmalarının ekseninde ele alıp II. Abdülhamid’e arz etmiş ve çeşitli çözüm yolları da teklif edebilmiştir. Layiha, tarafımızdan Balkanlar’da güç dengesi perspektifinden analiz edilmeye çalışılmıştır.