Sultan III. Ahmed’in Kızı Ayşe Sultan’ın Hayatı ve Vakıfları

Padişah kızlarının hayatları ve kurdukları hayır müesseseleri, hanedanın evlilik politikalarının, bürokratik ilişkilerinin ve dönemin şahıslarının hayat hikayelerinin detaylarını öğrenmemiz açısından önemli bir yere sahiptir. Hayatlarının tamamını İstanbul’da ve saray çevresinde geçiren padişah kızlarının doğumlarından itibaren eğitimleri ve evlilik hayatlarında babaları oldukça etkili olmuştur. Bu kapsamda padişah kızlarının, eğitimlerini aldıktan sonra öne çıkan ve güvenilir devlet adamlarıyla evlendirilmeleri geleneği, son döneme kadar devam etmiştir. Sultan III. Ahmed’in kızı Ayşe Sultan’ın yaşamı da XVIII. asır saray hayatı ve Osmanlı hanedanı hakkında önemli bilgiler vermektedir. O, 58 yıllık ömründe üç evlilik geçirmiş ve bir kız çocuğu sahibi olmuştur. 11 yaşındayken Silahtar İstanbuli Mehmed Paşa ile ilk evliliğini yapmış, kocasının vefatından 3 yıl sonra Ratip Ahmed Paşa ile evlenmiştir. Son evliliğini ise Tırhala Valisi Silahtar Mehmed Paşa ile yapan Ayşe Sultan bir de vakıf kurmuş, vakfına sahibi olduğu arazileri ve çiftlikleri akar olarak bağışlamıştır. Bir de kendi adına çeşme yaptırmış, bu sebeple de ismi, bâni hanım sultanlar arasında yer almıştır. Bu çalışmada da Ayşe Sultan’ın doğumundan ölümüne kadar hayatı, evlilikleri, sahip olduğu mülkler ve kurmuş olduğu vakfın akarları ile vakfının hayır cihetleri ele alınmıştır. Ayrıca eşleri ile çocuğunun hayatlarına da temas edilmiştir. Eşlerinden bazılarının ölüm tarihleri ile ilgili çelişkiler de bu çalışmayla giderilmiştir. Çalışmada, dönemin kroniklerinin yanında Vakıflar Genel Müdürlüğü ile Başkanlık Osmanlı Arşivi\\\'nde bulunan belgelere başvurulmuştur.