Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın Stratejik Meis Adası Talebi ve Babıali’nin Politikası [1824-1825]

Bu çalışma Osmanlı Devleti merkezi yönetimi ile Mısır valisi Kavalalı Mehmed Ali Paşa arasında meydana gelen Meis adası iltizamı meselesini irdelemiştir. Çalışmanın ana amacı küçük bir adanın iltizamı noktasında meydana gelen anlaşmazlığın tarafların birbirlerine yaklaşımlarını ne şekilde etkilemiş olduğunu ve tarafların bu olay karşısında nasıl bir politika ortaya koyduklarını anlamaktır. Bunun için adanın talep edilmesinin ve bu talebin reddedilmesinin görünürdeki ve altta yatan sebepleri karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir. Buradan anlaşıldığına göre görünürde küçük bir talep olan Meis adası iltizamı konusu Osmanlı yönetiminin Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın asli niyetlerini sorgulamaya açmasına sebep olmuştu. Konuyla yakından ilgilenen Sultan II. Mahmud, Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın Osmanlı topraklarında yaşayanlar arasında işgal korkusu yaratmaya başladığını devlet adamları ile paylaşıma açmıştı. Dolayısıyla Meis talebi henüz 1820’lerin ortasında iki taraf ilişkilerinin bir savaş halini alabileceği veya ilişkilerin her an düşmanlığa dönüşebileceği dedikodularına zemin hazırlamıştı. Neticede Meis meselesinin ilişkileri çok farklı bir boyuta taşıyan süreçte merkezin Kavalalı Mehmed Ali Paşa’ya dair olan şüphelerini açıkça ortaya koymasına sebep olan ilk ve önemli gelişmelerden birisi olduğu söylenebilmektedir. Olayın iç yüzünün bizzat Padişah’ın elinden çıkan düşüncelerle ve Kavalalı Mehmed Ali Paşa’nın dilinden yazılan karşı yorumlarla desteklenmesi çalışmanın en değerli ve özgün katkısını oluşturmaktadır.