Osmanlı Dönemi Çocuk Dergilerinde Kültürleme: Çocuk Bahçesi ve Çocuk Dünyası Örneği

Authors : Nihat Bayat, Begümhan Yüksel, Yasin Özkara

Pages : 1-25

Doi:10.21021/osmed.1615280

View : 332 | Download : 319

Publication Date : 2025-09-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu araştırmanın amacı, Osmanlı döneminde yayınlanan çocuk dergilerinin çocuklara kazandırmaya çalıştığı kültürel nitelikleri belirlemektir. Dergiler, çocuk okurları bir yandan çeşitli edebi ürünlerle buluştururken diğer yandan öykü, şiir ve diğer türler yoluyla onlara kültürel bir kimlik kazandırmaya çalışır. Güncel toplumsal olayları sayfalarına taşıyan dergiler edebiyat ve eğitimin kesiştiği noktada kültürel bir bilinç oluşturma çabasına girer. Bu durumun Osmanlı dönemi çocuk dergilerindeki görünümünü ortaya koymak için o dönemde yayınlanan dergiler incelenmiş, Çocuk Bahçesi ve Çocuk Dünyası’nın çocuk dergilerinin tipik özelliklerini yansıttığı görülmüştür. Dergilerde yayınlanan türler arasında en çok öykülere yer verildiğinden çalışma öykü türü ile sınırlandırılmıştır. İncelenen öykülerin toplam sekiz tema altında yer aldığı belirlenmiştir. Bunlar milli değerler, doğa ve din, insani durumlar ve sosyal ilişkiler, davranışlar, eğitim-öğretim, dil estetiği, diğer konular ve resimli öyküler başlıkları altında toplanmıştır. Yayınlanan öykülerin çeşitli konuları işleyerek bu temalarda yer alan çerçevede kültürel bir kimlik oluşturmaya çalıştığı anlaşılmıştır. Araştırma sonuçları, Çocuk Bahçesi ve Çocuk Dünyası dergilerinin çocukları milli değerlerine bağlı, doğa bilinci olan, eğitimli, doğru davranışları sergileyebilen ve dil duyarlılığına sahip bireyler olarak yetişmeleri yönünde bir kültürleme süreci sunduğu belirlenmiştir.
Keywords : Çocuk dergileri, Çocuk Bahçesi, Çocuk Dünyası, Kültürleme, Çocuk Edebiyatı

ORIGINAL ARTICLE URL