Osmanlı'dan Cumhuriyet'e Geçiş Sürecinde Eğitim Yapılarında Tasarım ve Fonksiyonellik: Muallim Cevdet’e Göre Okul Mimarîsi ve Sağlığı

Osmanlı’dan Cumhuriyet’e geçiş sürecinde eğitim alanında etkin bir figür olan Muallim Cevdet’in okul yapılarının tasarımı ve fonksiyonelliği üzerine görüşleri ve önerileri, çalışmanın odak noktasını oluşturmaktadır. Eğitim binalarının fizikî koşullar, öğrenci sağlığı ve pedagojik gereksinimler çerçevesinde ele alınması ve Muallim Cevdet’in dönemin eğitim reformlarına sunduğu çok yönlü katkıların incelenmesi çalışmanın amaçları arasındadır. Doküman analizi yönteminin kullanıldığı çalışmada, Muallim Cevdet’in eğitim yapılarında lokasyon seçimi, zemin, hava sirkülasyonu, doğal ışık kullanımı, rutubet kontrolü ve mobilya ergonomisi gibi alanlardaki yenilikçi yaklaşımlarının modern eğitim yapıları ile ilişkisi birincil kaynakların analizi sonucu elde edilen veriler doğrultusunda tahlil edilmiştir. Araştırma, dönemin birincil kaynakları ile Muallim Cevdet’in Mektep Hıfzıssıhhası konusundaki el yazması defteri üzerine inşa edilmiştir. Erken Cumhuriyet döneminde eğitim binalarına ilişkin ele alınan konular ve dönem literatürü karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Yapılan incelemede Muallim Cevdet ve dönemin diğer kaynaklarının ifadeleri doğrultusunda, Osmanlı’nın son döneminde ve Cumhuriyet’in ilk yıllarında okul mimarisi ve okul sağlığı alanlarında modern gelişmelerin izlendiği ve bu gelişmelerin metinlerde dile getirildiği sonucuna varılmıştır.