Bir Firarinin Bitmeyen Gurbeti: Gazeteci ve Hukuk Doktoru Mehmed Sadi Bey

Authors : Harun Tuncer

Pages : 322-336

Doi:10.21021/osmed.1679182

View : 114 | Download : 202

Publication Date : 2025-12-15

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, geç Osmanlı ve erken Cumhuriyet dönemlerinde hukukçu, gazeteci ve entelektüel olarak temayüz eden Mehmed Sadi Bey’in hayatını anlatmaya çalışıyor. Daha önce temas edilmemiş bu hayat hikâyesinin ortaya konmasında ağırlıklı olarak Osmanlı arşiv belgeleri yanında Londra Middle Temple Society arşivindeki şahsi evrakı, Türk ve Alman basınından önemli süreli yayınlar kullanıldı. Sadi Bey’in İstanbul’da memuriyetle başlayan meslekî serüveni, İngiltere’ye giderek Middle Temple’a kabulüyle uluslararası bir boyut kazanmış; ardından Almanya’daki savaş yıllarında yürüttüğü yayıncılık ve temsil faaliyetleriyle dikkat çekmişti. Danimarka’ya firarı, Osmanlı vatandaşlığından çıkarılışı, yıllar sonra annesinin af talepleri ve Mısır yılları onun çok yönlü mücadelesinin izlerini taşıyor. Yurt dışında geçen bu uzun ve yoğun yıllara rağmen, Mehmed Sadi Bey hakkında bugüne kadar akademik düzeyde müstakil bir çalışma yapılmamış. Bu eksikliği gidermeyi amaçlayan makale, Mehmed Sadi Bey’in şahsında geç bir Osmanlı münevverinin hukuk, matbuat ve uluslararası temaslar ekseninde yaşadığı dönüşümü izlemeye çabalıyor. Ayrıca hem Osmanlı bürokrasisi hem de İttifak Devletleriyle kurulan diplomatik ilişkiler bağlamında bireyin oynayabileceği aracı rol de gözler önüne serilmiş oluyor. Çalışma, biyografik tarih yazımına katkı sağlamayı amaçladığı gibi geç Osmanlı münevverlerinin Avrupa’daki mevcudiyetine dair bir örnek sunmayı hedefliyor.
Keywords : Mehmed Sadi, Middle Temple, İngiltere, Almanya, Gazetecilik

ORIGINAL ARTICLE URL