Maraş eyaletinde güherçile üretimi 1566-1577

Güherçile barutun en önemli bileşenidir ve Avrupa’ya nazaran Osmanlı topraklarında bol miktarda bulunmaktadır. Osmanlılar bu stratejik madenin ihracını yasaklamış ve üretimini kontrolleri altına almışlardır. Maraş eyaletinde güherçile üretimine, Kanuni Sultan Süleyman’ın son yıllarında düzenlenen Macaristan seferi öncesinde, merkezin artan barut ihtiyacını karşılamak üzere başlanmıştır. Üretim, başlangıçta birkaç kazada kurulan ocaklarda gerçekleştirilmiş, ilerleyen yıllarda bunlara yenileri eklenmiştir. Önceleri merkez tarafından görevlendirilen bir çavuşun idaresinde üretim yapan işletmeler, bir müddet sonra iltizam sistemi ile en yüksek güherçile üretme taahhüdünde bulunanlara verilmiştir. Bunlar genellikle Maraş eyaleti sipahileridir. Sipahiler çoğunlukla ortaklıklar kurarak işletmeleri üzerlerine almışlardır. Ancak birçoğu vaatlerini yerine getirememiş ve merkez tarafından mirî akçeleri yemekle suçlanmıştır. Bu makalede Maraş eyaletinde gerçekleştirilen güherçile üretiminin ilk yılları ve bundan sonra yaşanan gelişmeler incelenmektedir