Varoluşsal Kaygı ile Dindarlık Arasındaki İlişkiler: Nicel Bir Araştırma

Authors : Kübra Nur Kayacan, Mebrure Doğan

Pages : 297-334

Doi:10.17859/pauifd.1657651

View : 106 | Download : 263

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İnsan var olduğu günden beri varoluşsal sorularına cevap arar ve varoluşsal kaygılarıyla başa çıkmaya çalışır. Dinler ise insanın varoluşsal sorularına oldukça tatmin edici cevaplar sunar. Dindar birey dininin kendisine sunduğu anlamla hayatını anlamlandırır, ölüm hakkında verdiği bilgilerle belirsizliğe bağlı ölüm kaygısını yatıştırır, inandığı varlığın hep yanında olduğu inancıyla yalnızlık kaygısını azaltır, bir iradesi olduğunu bilse de özgürlüğünün sınırının farkında olur. Böylece dindarlığın iyileştirici fonksiyonu devreye girerek varoluşsal kaygıları yatıştırabilir. Modern çağda varoluşsal kaygıların kıskacındaki insanın çaresizliği, araştırmacıların bu konuya ilgisini uyandırmıştır. Bunun yanı sıra varoluşsal kaygıların sebep olduğu ruhsal rahatsızlıklardaki artış, psikolog ve psikiyatristlerin de çözüm arayışlarını artırmış, varoluşçu psikoloji/psikiyatri gelişmiştir. Bu bağlamda araştırmanın amacı varoluşsal kaygı ve dindarlık arasındaki ilişkilerin incelenmesidir. İlişkisel tarama yönteminin kullanıldığı araştırma nicel desenli kesitsel bir çalışmadır. Araştırmanın evrenini Türkiye’nin farklı bölgelerinden 15-65+ yaş üstü bireyler oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise yaş, cinsiyet, medeni durum, eğitim düzeyi ve sosyo-ekonomik düzey bakımından farklılıkları olan, gönüllü olarak araştırmaya katılmayı kabul eden, rastgele örnekleme yoluyla seçilen 467 bireydir. Veri toplama aracı olarak Kişisel Bilgi Formu, Ok-Dini Tutum Ölçeği ve Varoluşsal Kaygı Ölçeği; veriler analiz edilirken SPSS 28.0 paket programı kullanılmıştır. Araştırmada varoluşsal kaygı toplam, anlamsızlık, ölüm, yalnızlık, özgürlük kaygısı alt boyut puanları ve dini tutum puanlarının bazısında demografik değişkenlere göre anlamlı farklılıkların olduğu belirlenmiştir. Yapılan korelasyon analizinde dini tutum ile varoluşsal kaygı puanları arasındaki ilişkinin negatif yönlü anlamlı olduğu bulunmuştur. Çoklu doğrusal regresyon analizinde ise ölüm kaygısı, yalnızlık kaygısı ve anlamsızlık kaygısının örneklemin dini tutum düzeylerini negatif yönde ve anlamlı derecede yordadığı sonucuna ulaşılmıştır. Ancak özgürlük kaygısının dini tutum düzeylerinde anlamlı bir yordayıcı olmadığı belirlenmiştir. Dini tutum puanlarının %25.7’sinin varoluşsal kaygının boyutlarıyla açıklandığı araştırmada dini tutum düzeylerini en çok etkileyen değişkenler sırasıyla anlamsızlık kaygısı, yalnızlık kaygısı ve ölüm kaygısıdır.
Keywords : Din Psikolojisi, Dindarlık, Dini Tutum, Varoluşsal Kaygı, Anlamsızlık kaygısı, Ölüm Kaygısı, Yalnızlık kaygısı, Özgürlük kaygısı

ORIGINAL ARTICLE URL