Orhun Abidelerinden Günümüze Türk Yönetim Anlayışı: Türk Yönetim Tarzının Kültürel Kodları

Authors : Nurdan Apaydın

Pages : 522-540

Doi:10.47097/piar.1790580

View : 54 | Download : 120

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Orhun Abideleri, Türk tarihinin en eski yazılı belgeleri olarak, Göktürk Devleti’nin yönetim anlayışını ve toplumsal değerlerini yansıtmaktadır. Bu belgelerdeki yönetim ilkeleri, günümüz Türk yönetim tarzının kültürel kodlarıyla karşılaştırıldığında, tarihsel süreklilik ve evrim açısından önemli ipuçları sunmaktadır. Araştırmada nitel yöntem uygulanmış; Orhun Abideleri’nin çevirileri, tarihsel kaynaklar, akademik yayınlar ve modern yönetim literatürü kullanılarak veri toplanmıştır. Tematik analiz yöntemiyle “adalet”, “halkın refahı”, “birlik ve bütünlük”, “liyakat” ve “devletin bekası” gibi ana temalar ortaya çıkarılmıştır. Analiz sonuçları, tarihsel yönetim ilkelerinin günümüz Türk yönetim anlayışında hâlâ belirgin biçimde sürdüğünü göstermektedir. Halkın refahını gözetme, devletin sürekliliğini sağlama ve liderin bilgelik ile otoritesini birleştiren figürü hem Orhun Abideleri’nde hem de modern kamu yönetiminde merkezi değerler olarak öne çıkmaktadır. Bununla birlikte, Tanrısal meşruiyetten anayasal ve demokratik meşruiyete geçiş ve sözlü-karizmatik liderlikten kurumsal-bürokratik sistemlere dönüşüm, Türk yönetim anlayışının evrimini ortaya koymaktadır. Bu bulgular, tarihsel kodların modern yönetim ilkeleriyle bütünleştirilmesinin önemini vurgulamakta ve Türk yönetim tarzının sürekliliğini anlamaya yönelik bir çerçeve sunmaktadır. Ayrıca, liyakat sisteminin güçlendirilmesi, katılımcı yönetim kültürünün geliştirilmesi ve geleneksel değerlerin modern yönetimle uyumlu biçimde yorumlanması hem akademik literatüre katkı sağlamakta hem de pratik yönetim uygulamaları için yol gösterici olmaktadır.
Keywords : Orhun Abideleri, Türk Yönetim Anlayışı, Kültürel Kodlar, Tarihsel Süreklilik

ORIGINAL ARTICLE URL