Ilgın (Konya KB’sı) sahası Miyosen yaşlı bitümlü kiltaşlarında silisyumun kaynak incelemesi

Authors : Ali Sarı, Kamal Ismayılzada, Elif Akıska, Fuat Erol

Pages : 452-461

View : 36 | Download : 18

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Ilgın sahasındaki organik maddece zengin (%TOC, ortalama 31.24) olan bitümlü kiltaşları üst kömür tabakasının üzerinde yer alır. Bitümlü kayaçlardaki organik madde zenginliği üst su kolonundaki biyolojik üretkenliğin bir göstergesidir. Sedimanter kayaçlardaki kuvars (SiO2) hem detritik, hem de biyolojik kaynaklı olabilir. Detritik kuvars (SiO2) silttaşları ve kumtaşlarındaki kuvars minerali ile ilişkili olup, organik madde korunumu ve zenginleşmesi için olumsuzluk teşkil eder. Biyolojik silisyum (SiO2) ise üst su kolonundaki planktonik canlılar için bir besin maddesi olan P ile birlikte biyolojik üretkenliğin bir göstergesidir. Ilgın sahası bitümlü kiltaşı örneklerinde Si/Al; Zr/Nb ve Ti/Al’dan farklı bir trend izlemektedir. İncelenen örneklerde, SiO2’in Zr ile çok zayıf (r= 0.1148) ve Al ile de zayıf korelasyon (r=0.290117) ilişkisi vardır. Bitümlü kiltaşı örneklerinde Si/Zr oranı (1.49-12.32) ortalaması: 5.71\\\'dir; bu oran PAAS standardına göre (Si/Zr oranı 0.31) oldukça yüksektir. Ayrıca, örneklerdeki P/Al ile Si/Zr oranının yakın ilişkisi ve benzer artış eğilimleri, kayaçlardaki Silis’in kaynağının biyolojik olduğunu ve gölün üst su sütununda biyolojik verimliliğin de oldukça yüksek olduğunu göstermektedir.
Keywords : Ilgın sahası, Bitümlü kiltaşı, Biyolojik üretkenlik, Biyolojik silisyum

ORIGINAL ARTICLE URL