TÜRKİYE’DE PETROL FİYATLARI, PETROL TÜKETİMİ VE ÇEVRESEL BOZULMA ARASINDAKİ ASİMETRİK NEDENSEL İLİŞKİLER

Küresel ekonomi, birincil enerji kaynağı olarak yoğun kullanımı nedeniyle büyük ölçüde petrole bağımlıdır. Bu nedenle petrol fiyatlarında meydana gelen değişimler ülkeleri ekonomik ve çevresel pek çok kanaldan etkileyebilmektedir. Bu motivasyondan hareketle bu çalışmada, 1987-2020 döneminde Türkiye’de petrol fiyatları, petrol tüketimi ve çevresel bozulma arasındaki ilişkiler pozitif ve negatif şokları dikkate alan Hatemi-J insert ignore into journalissuearticles values(2012); asimetrik nedensellik analizi ile araştırılmaktadır. Ampirik bulgular; incelenen dönemde Türkiye’de petrol fiyatları, petrol tüketimi ve çevresel bozulma arasında pozitif ve negatif şoklara göre farklılaşan nedensel bağlantılar olduğunu göstermektedir. Buna göre; petrol tüketimindeki negatif ve petrol fiyatlarındaki pozitif şoklar çevresel bozulmadaki pozitif şokların, çevresel bozulmadaki negatif şoklar petrol tüketimindeki pozitif şokların ve petrol fiyatlarındaki negatif şoklar ise çevresel bozulmadaki negatif şokların nedenidir. Petrol fiyatları ile petrol tüketimi arasında herhangi bir nedensel ilişki bulunmamasına karşın çevresel bozulma hem petrol fiyatları hem de petrol tüketimi ile ilişkilidir. Bu bulgular; Türkiye’de çevresel iyileşme politikaları içerisinde petrolün önemli bir bileşen olarak ele alınması gerektiğini ortaya koymaktadır.