Erken Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Ütopya ve Siyaset: Serbest İnsanlar Ülkesinde ve Ankara`da Politik Eleştiri ve İdeal Toplum Tasarımları

Authors : Anıl VAREL

Pages : 27-47

Doi:10.30794/pausbed.1060456

View : 46 | Download : 10

Publication Date : 2022-06-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Ahmet Ağaoğlu’nun ‘Serbest İnsanlar Ülkesinde’ ve Yakup Kadri Karaosmanoğlu’nun ‘Ankara’ isimli romanları, yazarlarının dünya görüşleri çerçevesinde şekillenen iki farklı toplum tasarımı sunmaktadır. Her iki yazar da 1930’lu yılların Türkiye gerçekliğini farklı açılardan eleştiriye tabi tutup; buna paralel olarak, ütopya tasarımlarında iki farklı toplum modeli önermektedirler. Ancak literatüre genel bir göz gezdirildiğinde; bu romanların, yazıldıkları dönemin Türkiye gerçekliğine dair eleştirel duruşunun belirgin biçimde vurgulanamadığı veya bu eleştirilerin o günün politik tartışmalarında somut olarak nereye oturduğunun hakkıyla çözümlenemediği görülmektedir. Zira bazı özellikleri, kaleme alındıkları dönemde söz konusu romanların politik-ideolojik açıdan taşıdıkları ayırt edici niteliklerinin tespitini zorlaştırmaktadır. Bu sorunu bertaraf edebilmek için, bu romanları, dönemin güncel politik saflaşmalarını ve roman yazarlarının başka mecralarda dile getirdikleri görüşleri dikkate alarak değerlendirmek gerekmektedir. Bu çalışmada, dönemin siyasal-toplumsal gerçekliğinin söz konusu romanlarda hangi açılardan eleştirildiği üzerinde durulacak ve bu romanlarda mevcut olana alternatif olarak geliştirilmiş iki farklı toplum tasavvuru ideolojik ve politik yönden karşılaştırmalı biçimde değerlendirilecektir.
Keywords : Ahmet Ağaoğlu, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Ütopya, Türk Edebiyatı, Erken Cumhuriyet Dönemi

ORIGINAL ARTICLE URL