LASİK SOSYOLOJİDE EKONOMİ-POLİTİK YAKLAŞIMLAR: KAPİTAL ve PARANIN FELSEFESİ’NDE DEĞER VE PARANIN KARŞILAŞTIRMALI ANALİZİ

Bu çalışma, klasik sosyolojinin iki önemli temsilcisi Marx ve Simmel’in, Kapital ve Paranın Felsefesi eserlerini bir arada okunmasının yaratacağı kuramsal imkanlar üzerine odaklanmaktadır. Her iki eserin istikametleri başka yönlere doğru yol alsa da hem metodolojik hem de kuramsal açıdan karşılaştırma yapabileceğimiz çokça ortak zemin içermektedir. Simmel’in metodolojisi açısından toplumsal yaşamın görüngüleri, yani etkileşim formları, kendinde hakikatler olarak değerlendirilir. Marx ise metodolojisinde, görüngülerin kendinde hakikat hallerini analiz etse de bu görüngülerin içeriğine ve bu içerik ile formun ilişkilerine odaklanır. Bu metodolojik ayrım, düşünürlerin değer mefhumuna yönelik kuramsal ayrım güzergahlarını da belirlemiştir. Simmel açısından değer, özne ile onun arzusunun yöneldiği nesne arasındaki ilişkide ortaya çıkar. Marx açısından ise değer, toplumsal-tarihsel ve hatta manevi birtakım unsurların bağlamsal etkisini taşısa da nihayetinde insan emeğini işaret eden nesnel bir içeriği temsil eder. Emek-değer ve artı-değer teorileri ile ilişkisel bir değer analizi yapabilmemizin olanaklarını sunar.