JOSÉ SARAMAGO’NUN KÖRLÜK ROMANINDA UYGARLIKTAN SAPMA VE AHLAKİ PANİK: SOSYOLOJİK BİR ANALİZ

Authors : Cansel Uslu, İrem Özgören Kınlı

Pages : 117-130

Doi:10.30794/pausbed.1559624

View : 361 | Download : 249

Publication Date : 2025-05-12

Article Type : Research Paper

Abstract :José Saramago’nun Körlük romanı, ani bir körlük salgınının toplumsal düzende yarattığı çözülme süreçlerini ele alır. Bu çalışma, kriz anlarında toplumların nasıl tepkiler verdiğini ve sosyal düzenin nasıl hızla çökebileceğini ilgili roman üzerinden analiz etmektedir. Roman, salgının başlamasıyla birlikte toplumsal normların ortadan kalktığını, bireylerin hayatta kalmak için ilkel içgüdülerine döndüğünü ve şiddetin yaygınlaştığını gözler önüne serer. Toplumsal yapıların bu şekilde çözülmesi, bir anlamda sosyal kontrolün zayıflaması ve normatif değerlerin yitirilmesiyle sonuçlanır. Salgın boyunca bireysel/toplumsal güvenin kaybolması, bireyler arasındaki bağların kopması ve şiddetin kamusal alanda görünür hale gelmesi, toplumsal düzenin hızla kaybolmasına neden olur. Roman, modern toplumların karşılaştıkları ani tehditler karşısında aşırı tepkiler verdiğini ve bu tepkilerin sosyal çözülmeyi hızlandırdığını gösterir. Ayrıca, bireylerin grup dinamikleri içinde hayatta kalma mücadeleleri, kaos ortamında kolektif savunma mekanizmalarının nasıl işlediğini göstermektedir. Böylelikle insan doğasının kriz anlarındaki tepkileri ve toplumsal düzenin ne kadar kırılgan olabileceği dramatik bir şekilde sunulmaktadır. Romanda betimlenen bu toplumsal çöküş süreçleri, bu makalede, uygarlıktan sapma ve ahlaki panik kavramları çerçevesinde değerlendirilmiştir.
Keywords : Uygarlaşma Süreci, Ahlaki Panik, Uygarlık Süreci'nden Sapma, Norbert Elias, Körlük Romanı, José Saramago

ORIGINAL ARTICLE URL