EKONOMİK KARMAŞIKLIK VE KARBONDİOKSİT EMİSYONU ARASINDAKİ İLİŞKİ: YÜKSEK EMİSYONLU ÜLKELERDEN AMPİRİK BULGULAR

Authors : Hasan Tahsin Yöyen

Pages : 93-110

Doi:10.30794/pausbed.1794936

View : 87 | Download : 138

Publication Date : 2025-12-29

Article Type : Research Paper

Abstract :Yüksek emisyona sahip ülkelerin ekonomik yapılarının çevresel etkilerinin doğru anlaşılması, küresel ısınmanın çözümüne yönelik politikalar için büyük önem taşır. Bu çalışma, 2023 yılında en yüksek CO2 emisyonuna sahip on ülke örnekleminde ekonomik karmaşıklık ve fosil yakıt tüketimi ile CO2 emisyonları arasındaki ilişkiyi incelemektedir. 1995-2022 döneminin ele alındığı panel veri analizinde, yatay kesit bağımlılığı ve eğim heterojenliği bulguları dikkate alınarak Pesaran’ın (2007) geliştirdiği yatay kesit bağımlılığını dikkate alan panel birim kök testi uygulanmış ve serilerin birinci farkta durağanlaştığı (I(1)) tespit edilmiştir. Bu doğrultuda gerçekleştirilen Westerlund (2007) eşbütünleşme testine göre değişkenler arasında uzun dönemli bir ilişki yoktur. Bai (2009) tarafından geliştirilen ve gözlemlenemeyen ortak faktörleri hesaba katan İnteraktif Sabit Etkiler tahmincisinden elde edilen bulgular ise kısa vadede ekonomik karmaşıklığın, CO2 emisyonları üzerinde istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif bir etkiye sahip olduğunu göstermektedir. Analizde fosil yakıt tüketiminin emisyonları arttırıcı etkisi doğrulanmıştır. Dolayısıyla çalışma, yenilenebilir enerji yatırımlarının arttırılması görüşünü desteklemektedir. Politika yapıcılar karmaşık sektörlerde enerji verimliliğini arttırma ve enerji dönüşümünü hızlandırmaya odaklanmalıdır.
Keywords : Ekonomik karmaşıklık, Karbondioksit emisyonu, Panel veri analizi

ORIGINAL ARTICLE URL