TOPLUMSAL VE KÜLTÜREL OLGULARLA ŞEKİLLENEN FAKİRLİK KAVRAMININ DİLBİLİMSEL İFADESİ (TÜRKİYE TÜRKÇESİ-RUSÇA ÖRNEĞİNDE)

Authors : Nurgul Ozdemir

Pages : 291-302

Doi:10.30794/pausbed.1631122

View : 72 | Download : 56

Publication Date : 2025-09-05

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışma, fakir/fakirlik kavramının Türkiye Türkçesi ve Rusça örneğinde anlamsal bileşenlerini incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışmada fakirlik kavramının nasıl yapılandığı, hangi anlam katmanlarına sahip olduğu ve kültürel bağlamda nasıl algılandığı ele alınmıştır. Bu araştırma makalesinde, Türkçe ve Rusçada fakirlik konseptinin anlamsal bileşenlerini incelemek amacıyla leksikal çözümleme, betimsel analiz, frekans analizi ve eşdizimlilik analiz yöntemleri kullanılmaktadır. Türkçe-Rusça dil çiftinde fakirlik (bednıy, bednost) kavramının anlamsal bileşenleri, sözcüklerin temel ve yan anlamları sözlük çalışması ile karşılaştırılmış olup bağlam içinde kazandıkları farklı anlamsal bileşenler ortaya konulmuştur. Betimsel analiz yöntemi ile sözcüklerin anlamsal çeşitliliği ve hangi bağlamlarda kullanıldığı incelenerek kavramsal çerçeve çizilmiştir. Bunun yanı sıra Rusçadaki \\\"fakirlik\\\" kavramsal çerçevesi frekans ve eşdizimlilik analiz yöntemleri ile incelenmiştir. Frekans analizinde fakir/fakirlik sözcüklerinin ne sıklıkla kullanıldığı tespit edilmiştir. Veri toplama sürecinde XVIII. yüzyıldan bu yana Rusçanın farklı dönemlerine, lehçelerine ve kullanım alanlarına dair geniş veri tabanı sunan dijital dil derleminden yararlanılmıştır. Fakir/fakirlik sözcükleri Rus Ulusal Derlemi (рускорпора.ру) temel kaynak olarak seçilmiş ve fakir, fakirlik sözcükleri üzerine kapsamlı bir tarama gerçekleştirilmiştir. Metin türü ve zaman aralığı sınırlaması olmaksızın fakir/fakirlik sözcüklerinin araması yapılmış olup sözcüklerin kullanımlarının başlangıç tarihi, hangi yıllarda kullanımlarının arttığı/azaldığı hesaplanmıştır. Elde edilen veriler ışığında Rusçadaki fakir/fakirlik kavramlarının en sık kullanılan 100 eşdizimlilik analiz edilmekte ve kullanım sıklığının dağılımı gösterilmektedir. Toplumsal ve kültürel olgularla şekillenen fakirlik olgusu çoğunlukla fiil eşdizimliliği analizi yapmaya olanak sunar. Fakirlik gibi sosyo-ekonomik ve kültürel açıdan derin anlamlar taşıyan bir kavramın Rus toplumunda nasıl kodlandığını incelemek, kültürel algı farklılıklarını anlamaya, dilsel dünya görüşünü ortaya koymaya, Türkiye Türkçesi ve Rusça arasında semantik farklılıkları belirlemeye yardımcı olacaktır.
Keywords : Konsept, Anlam, Semantik, Eşdizimlilik, Rus toplumu, Fakir/Fakirlik

ORIGINAL ARTICLE URL