SAFEVİ DÖNEMİ MİNYATÜRLÜ CİLT KAPAKLARININ TASVİR SANATI AÇISINDAN İNCELENMESİ

Authors : Tuba Subaşı Adıbelli

Pages : 397-416

Doi:10.30794/pausbed.1631168

View : 186 | Download : 490

Publication Date : 2025-11-03

Article Type : Research Paper

Abstract :İslam sanatlarının özellikle kitap sanatlarının en önemli örneklerini XVI. yy.’da Safevi Döneminde görmekteyiz. Safevi Devleti XVI. yy başında Şah İsmail’in Tebrizi alması (1502) ile kurulmuştur. Akabinde Şiraz (1503) ve Herat (1510) gibi önemli şehirlerin fethedilmesi de zengin bir sanat okulunun temellerinin atılmasını sağlamıştır. Böylece Safevi sanatı zengin bir üslup geliştirmiştir. Topkapı Sarayı Kütüphane envanterlerinde bulunan Safevi Dönemi’ne ait yazma eserlerden dönemi temsil eden altı yazmanın minyatürlü cilt kapakları araştırma kapsamına alınmıştır. Çalışmanın amacı 16. yüzyılda tasvir sanatı açısından önemli bir evre olan Safevi dönemini incelemek, Safevi Dönemi minyatür sanatını detaylı tanımak ve bu dönem tasvir araştırmalarına katkı sunmaktır. İncelenen dönemin minyatürlü cilt kapaklarının sayıca azlığı bu eserlerin bilimsel olarak incelenerek literatüre kazandırılması açısından önemlidir. Ayrıca bu eserlerin tezyini özellikleri dönemin üslubunu anlatması açısından da ayrı bir öneme sahiptir. İncelenen eserlerin ciltleri ile tezhipli ve minyatürlü sayfalarının da bir bütünlük içinde olmaları bu dönem hakkında detaylı yorum yapma imkânı tanımaktadır. Ciltlerin ön ve arka sayfalarının, mikleb ve sertablarıyla kompozisyon bütünlüğü içinde olmaları, gösterişli ve detaylı tasvirler içerdikleri tespit edilmiştir. İşçilik kalitesi, renk ve form bakımından seçkin bir yere sahip bu eserlerin detaylı analizi ve tasarım özelliklerini ortaya çıkararak bu yönde yapılacak çalışmalara katkı sağlayacağı düşünülmektedir.
Keywords : İslam Sanatları, Kitap Sanatları, Safevi Dönemi, Tasvir Sanatı, Tebriz Ekolü

ORIGINAL ARTICLE URL