1787 TARİHLİ KEFALET DEFTERİ’NDE MENLİK KAZASI

Authors : Betül Tezcan

Pages : 21-45

Doi:10.30794/pausbed.1731750

View : 271 | Download : 388

Publication Date : 2025-11-03

Article Type : Research Paper

Abstract :Osmanlı toplumunun öz denetim mekanizmasının önemli bir parçasını kefalet sistemi oluşturmuştur. Bu yöntemle bireyler, çeşitli sorumlulukları birbirleri ile paylaşmışlar ve dolayısıyla onların devlete karşı olan maddi ve manevi yükümlülüklerinin garanti altına alınması sağlanmıştır. Osmanlı Devleti’nde çeşitli sebeplerle uygulanan kefalete asayiş sorunlarının yaşandığı dönemlerde sıklıkla başvurulmuştur. Bu anlamda Rumeli’deki eşkıyalık faaliyetleri sırasında, bölge halkının eşkıya çıkmaması veya eşkıyaya yardım etmemesi için kefalete bağlandığı bilinmektedir. 1787 tarihli Menlik Kazası’na ait Kefalet Defteri bu maksatla tutulan bir defter olma özelliğine sahiptir. Bu defter göstermektedir ki kefalet kayıtları birer tahrir niteliği taşımaktadır ve onlar vasıtasıyla ilgili bölgenin gerek idarî/yerleşim birimlerinin gerek buralarda meskûn erkek nüfusunun tespitini sağlamak mümkündür. Nitekim bu çalışma ile Menlik Kazası’nın nüfus ve demografisine dair veriler içeren Kefalet Defteri kapsamında, bugün Bulgaristan’ın küçük bir şehri olan Menlik’in XVIII. yüzyılın sonlarındaki durumuna ışık tutulmuş olacaktır. Bu vesile ile şehrin idarî ve sosyo-demografik tarihine ilişkin olarak literatüre katkı sağlamak amaçlanmaktadır.
Keywords : Osmanlı Devleti, Kefalet, Kefalet Defteri, Menlik

ORIGINAL ARTICLE URL