JÖN TÜRKLER`DEN CUMHURİYET`E OSMANLI-TÜRK SİYASAL DÜŞÜNCESİ`NDE FRANSIZ ETKİSİ VE KURAMSAL PERSPEKTİFLER: LİBERALİZM, POZİTİVİZM, SOLİDARİZM

Authors : Doktora Öğrencisi Ekin ERDEM

Pages : 5-20

View : 85 | Download : 8

Publication Date : 2015-06-01

Article Type : Conference Paper

Abstract :Bu makale, Fransız sosyal ve politik düşüncesinin Osmanlı-Türk aydınları üzerindeki etkilerini Liberalizm, Pozitivizm ve Solidarizm gibi belli başlı üç akım üzerinden incelemektedir. Temel olarak Sultan II. Mahmut tarafından başlatılan Osmanlı modernleşme süreci, Fransız Kralı XIV. Louis'nin merkeziyetçi ve mutlakıyetçi modelinden derinden esinlenmişti. İzleyen dönemde, gerek Tanzimat reformcuları, gerekse Jön Türk lejitimistleri, sarayın mutlak otoritesine karşı, Baron de Montesquieu tarafından geliştirilen ve siyasal liberalizmin temel ilkesini oluşturan güçler ayrılığı teorisine yüzeysel bir ilgi gösterdiyseler de, gelişmekte olan ayrılıkçı hareketlerin yarattığı tehdit karşısında kısa zamanda bu eğilimden uzaklaştılar. 19. Yüzyıl'ın sonlarına gelindiğinde Jön Türk grupları, daha muhafazakâr bir toplumsal kuram olan ve `İlerleme`nin yanısıra `Düzen` ilkesini de vurgulayan pozitivizmin çeşitli fraksiyonlarına bağlanmışlardı. Bu epistemoljik çizginin eleştirel ve kapsamlı bir yorumunu geliştiren Emile Durkheim'ın solidarizmi, Cumhuriyet Türkiyesi'nin resmi siyasal ideolojisi üzerinde etkili olacaktı.
Keywords : Liberalizm, Pozitivizm, Solidarizm

ORIGINAL ARTICLE URL