GELENEKTEN GELECEĞE YEREL TÜRLERİN YOLCULUĞU

Authors : Meziyet Narin

Pages : 257-269

View : 59 | Download : 58

Publication Date : 2025-12-30

Article Type : Research Paper

Abstract :İçinde bulunduğu coğrafyanın biyolojik çeşitliliği ve kültürel mirasın önemli bir bileşeni olan yerel çeşitler, yetiştiği çevre koşullarına adapte olmuş, yetiştiricinin kullanım, bilgi, alışkanlık ve gelenekleri ile yakından ilişkili değişken bir populasyon olarak tanımlanmaktadır. Araştırma alanı olan Balıkesir İli Savaştepe İlçesi Sarıbeyler Mahallesinin geçmişte, yerel koyun ırkları ve pamuk çeşitleri üretimi geleneksel el sanatları olan dokumacılık ve keçeciliğin gelişmesinde etkili olarak yerel ekonomiye olumlu yönde ivme kazandırmıştır. Ancak günümüzde kaybolmaya yüz tutmuş sözkonusu yerel türlerin üretim bilgisi yanında mahalle halkı da artık el sanatlarını üreten değil, yerel çeşitliliği ve toplumsal kültürün azaldığı bir topluluk haline gelmeye başlamıştır. Araştırmanın amacı söz konusu yörede geçmişte olduğu gibi yerel koyun ırkları ve pamuk üretiminin keçe ve dokumacılık el sanatının geliştirilerek yaşatılması öngörülmektedir. Bu konuda etnografik bilginin elde edilmesi amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış form tekniği kullanılarak hazırlanmış sorularla gelenek taşıyıcısı yerel halktan 30 kişi ile 2024 yılının şubat ve mart aylarında yüz yüze mülakatlar gerçekleştirilmiştir. Yapılan araştırma sonucunda keçeciliğin ve dokumancılık geleneğinin yok olmaya yüz tutması hammedde kaynağı olan koyun yünlerinin ve yerel pamuk çeşitlerinin de hak ettiği yeri yerel pazarda bulamayarak olumsuz etkilenmesine yol açtığı tespit edilmiştir. Geleneksel el sanatlarının yeniden canlandırılmasıyla yerel pamuk çeşitleri ve yerli koyun ırklarının korunarak yaşatılması sağlanabilecektir. Böylece yörede söz konusu alanda geçmişin izlerinin takip edilmesi ile yerel kalkınma ve sürdürülebilir turizmin altyapısının oluşturulmasına da katkı sağlanabilecektir.
Keywords : Gelenek, sürdürülebilirlik, yerel türler, el sanatları

ORIGINAL ARTICLE URL