DİN SOSYOLOJİSİNİ KURMAK: MARX, DURKHEIM VE WEBER’İN YAKLAŞIMLARI ÜZERİNE YENİDEN DÜŞÜNMEK

Authors : Emre Pısdıl

Pages : 1-12

View : 243 | Download : 76

Publication Date : 2024-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Sosyoloji bilimler arasına dâhil olduğu andan itibaren din konusunu incelemektedir. Dinin toplumun şekillendirilmesinde önemli bir etkisinin olması bu meselenin incelenmesini gerekli kılmaktadır. Ayrıca dini algı ve inanışlar tarih boyunca dönüşümler yaşamıştır. Geçmişin politeist inançlarından teist inançlara geçiş, toplumların yaşadıkları dönüşümlerle ilgilidir. Yine modern dönem öncesinde kurumsal din çoğu insan tarafından değerli görülürken modern zamanla birlikte dini anlayış ve algılarda değişimler olmuştur. Modern dönem ile birlikte artık bireysel din anlayışlarının yaygınlaştığını görmekteyiz. Bu örnekler dinin toplumsal değişimlerden etkilendiğini göstermektedir. Toplum ve din arasındaki bu karşılıklı ilişki sosyolojinin kurucu isimlerinin de inceleme konusu olmuştur. Bu çalışmada da sosyolojinin kurucuları olarak kabul edilen Emile Durkheim, Max Weber, Karl Marx’ın düşüncelerinden yola çıkılarak din olgusu tartışmaya açılmıştır. Bu sosyologların din olgusu hakkında geliştirdiği düşünceler kendi çalışmaları üzerinden ele alınmıştır. Ayrıca sosyologların din hakkındaki düşüncelerine getirilen eleştirilere de değinilmiştir. Emile Durkheim dinin toplumsal işlevi üzerinde durmaktadır. Durkheim inancın toplumun bir arada tutulması için etkili bir faktör olduğunu düşünmektedir. Max Weber din ile ekonomi üzerinde bugün hala etkisi devam edecek düşünceler geliştirmiştir. Onun Protestanlığın bir kolu olan Kalvinizm ile kapitalizm arasında bir ilişki bulduğu görülmektedir. Weber’e göre Kalvinizm’in Tanrı’nın değiştirilemez kaderinde uygun bir yere sahip olma ve Tanrı’yı memnun etme düşüncesi kapitalizmi doğurmuştur. Karl Marx çalışmada ele alınan ve din konusunda en olumsuz görüşlere sahip olan kişidir. Ona göre din insanların maruz kaldıkları haksızlıklara karşı susmalarında etkilidir. Bu üç klasik sosyolog, sosyolojinin en temel konularından biri olan din hakkında geliştirdikleri düşüncelerle kendilerinden sonra yapılan din çalışmalarında farklı düşünme yollarını temsil etmiş ve dikkate alınması gereken kişiler olmuşlardır.
Keywords : Din Sosyolojisi, Emile Durkheim, Max Weber, KArl MArx

ORIGINAL ARTICLE URL