Akuaponik Sistemlerde Domates ve Marul Yetiştiriciliğinin Sazan Balığı Refahı Üzerine Etkilerinin İncelenmesi

Authors : İlker Zeki Kurtoğlu, Abidin Küçükağtaş

Pages : 259-286

Doi:10.53501/rteufemud.1643036

View : 51 | Download : 44

Publication Date : 2025-06-30

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmada, sera ortamında hazırlanan akuaponik sistemde balık refahı araştırılmıştır. Tüm deney düzeneklerine yerleştirilen sazan balığı (Cyprinus carpio) ile akuaponik sistem olarak kurgulanan sistemlerde domates (Lycopersicon esculentum) ve marul (Lactuca sativa) gelişimleri gözlemlenmiştir. Kontrol (K) ve akuaponik sistem (DM) gruplarında, 180 gün boyunca, 15 günlük periyotlarla su kalitesi, balık gelişimi, balık kan sayımı, kan plazma analizleri, bitki gelişimi takip edilmiştir. Deneme başlangıcında 25’er adet balık 12,15±0,35 cm toplam boyda ve 36,02±1,52 g ağırlıkta sisteme yerleştirilmiştir. K gurubuna bitki eklenmezken, DM gurubu NFT (Nutrient Film Technique) bitki yataklarına başlangıç büyüklükleri 12,03±0,50 cm boy ve 11,39±1,46 g ağırlığında 5 haftalık yeni marul fideleri ilave edilmiştir. Domates fideleri 9 haftalık büyüklükte 11,17±0,19 cm boy ve 61,6±0,56 g ağırlığında bitki yataklarına yerleştirilmiştir. Çalışmanın sonunda, DM grubu balık boyu 17, 7±0,63 cm ve ağırlığı 114.04±13,55 g iken, K grubunda balık boyu 17,9±0,56 cm ve ağırlığı 118,9±14,75 g olarak ölçülmüştür. Boyca ve ağırlıkça K ve DM grubu balık gelişimleri benzer bulunmuştur. Gruplarda, 48,4±4,18 cm ve 77,4±5,52 g marul ağırlığına ulaşılmıştır. Kalsiyum DM grubunda 9,52±0,30 mmol/L, K gurubunda 9,97±0,38 mmol/L, sodyum DM gruplarında 143,17±1,04 mmol/L mmol/L, K gruplarında 142,83±0,68 mmol/L değerleri ölçülmüştür. Hematokrit DM %17,15±0,79, K %18,62±1,19, lökosit DM grubunda 17,00±1,15*103 /µL, K gurubunda 16,72±1,00*103 /µL, eritrosit DM gurubu 1,41±0,05*106 /µL K grubu 1,57±0,11*106/µL, hemoglobin DM grubu 9,38±0,34 g/dL, K gurubu 10,27±0,79 g/dL değerleri ölçülmüştür. Kalsiyum, sodyum, Hematokrit, lökosit, eritrosit, hemoglobin 180 günlük deneme sonu değerleri bakımından gruplar arasında farklılık olmadığı gözlemlenmiştir. Çalışma sonunda kortizol değerleri ölçümünde DM grubunda 55,58±3,77 ng/mL, K grubunda 44,93±2,23 ng/mL değerler ölçülmüştür. DM grubu nispeten K grubundan yüksek bulunsa da ölçülen değerler literatürle uyumlu bulunmuş, balık refahını olumsuz etkileyecek seviyede olmadığı tespit edilmiştir. DM ve K grupları arasında balık gelişimi ve kan analizlerinde belirgin bir fark gözlenmemiştir. Bu sonuçlar değerlendirildiğinde, akuaponik sistemde bulunan domates ve marul bitkilerinin sistem suyundan absorpsiyonu ile su kalitesine olası katkıları su kalitesine ölçülebilir olumsuz etkisi olmazken, balık refahında olumsuz bir etkisinin olmadığı tespit edilmiştir. Çalışma bulguları, vertikal şehirleşme kültüründe bitki ve balık yetiştiriciliğini önceleyen akuaponik sistemlerde sistem bileşenleri yönünden sağlıklı çevresel şartların oluşturulabileceği sonucunu desteklemiştir.
Keywords : Akuaponik, Balık refahı, Kapalı devre balık yetiştiriciliği sistemi, Sürdürülebilir akuakültür

ORIGINAL ARTICLE URL