Türkiye'nin Türk Devletleri Teşkilatı Ülkeleri ile Dış Ticaretinde Kurumsal Kalite ve Kurumsal Mesafenin Rolü

Authors : Doğan Keşap, Ali Rıza Sandalcılar

Pages : 425-440

Doi:10.34086/rteusbe.1825471

View : 79 | Download : 129

Publication Date : 2026-01-01

Article Type : Research Paper

Abstract :Bu çalışmanın amacı, Türkiye ile Türk Devletleri Teşkilatı (TDT) ülkeleri arasındaki ticareti kurumsal kalitenin rolünü dikkate alacak şekilde araştırmaktır. Türkiye’nin teşkilata üye ve gözlemci ülkelerle ticareti 1996–2023 dönemi için genişletilmiş panel çekim modeli ile analiz edilmiştir. Panel en küçük kareler (EKK) ve sabit etkilerin dâhil edilmediği Poisson pseudo maksimum olabilirlik (PPML) sonuçlarına göre, Türkiye ile TDT ülkeleri arasındaki ticaret ülkelerin ekonomik büyüklüklerinden olumlu ve coğrafi mesafeden olumsuz etkilenmektedir. Teşkilata üyelik ise ticareti artırıcı etkide bulunmaktadır. Bununla birlikte, kurumsal kalitenin ve kurumsal mesafenin ticareti azaltıcı yönde etki gösterdiği görülmüştür. Sabit etkili PPML sonuçlarına göre ithalatçı ülke kurumlarının ve kurumsal mesafenin ticareti artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Sonuçlar, kurumsal kalitenin Türkiye’nin TDT ülkeleriyle ticaretinde önemli bir faktör olduğunu göstermektedir. Sabit etkilerin analizde dikkate alınmasıyla farklılaşan sonuçlar, kurumsal kalitenin ticaret üzerindeki etkisinin yöntemsel tercihlere duyarlı olabileceğini ortaya koymuştur. Elde edilen bulgular, Türkiye ve TDT ülkeleri arasındaki ticari ilişkilerde kurumların rolünün göz ardı edilmemesi gerektiğini göstermektedir. Teşkilat bünyesinde kurumsal kaliteyi önceleyen politikaların tartışılmasının ticareti güçlendireceği öngörülmektedir.
Keywords : Türk Devletleri Teşkilatı, Çekim Modeli, Kurumsal Kalite, Panel Veri Analizi

ORIGINAL ARTICLE URL